GR | EN
17/09/2009

Θέμα: Οξύτατο περιβαλλοντικό πρόβλημα στην Τάφρο 66


29 Σεπτεμβρίου 2009

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ υποβολή: Kriton Arsenis (S-D) προς την Επιτροπή

ΘΕΜΑ: Οξύτατο περιβαλλοντικό πρόβλημα στην Τάφρο 66

Οξύτατο οικολογικό πρόβλημα με σημαντικές συνέπειες στη χλωρίδα και την πανίδα της ευρύτερης περιοχής και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής και της δημόσιας υγείας έχει δημιουργήσει η μόλυνση του αρδευτικού καναλιού γνωστού ως Tάφρος 66. Η Τάφρος 66 γειτνιάζει με τέσσερις δήμους του νομού Ημαθίας (Ειρηνούπολης, Δοβρά, Ανθεμίων και Αποστόλου Παύλου) και είναι μία από τις πιο υποβαθμισμένες λεκάνες απορροών στη Βόρεια Ελλάδα.

Για περισσότερα από 20 χρόνια είναι αποδέκτης ανεπεξέργαστων αστικών, αγροτικών και βιομηχανικών λυμάτων. Στα νερά της, τα οποία χύνονται στον ποταμό Αλιάκμονα και από εκεί στο Θερμαϊκό κόλπο, έχουν ανιχνευτεί υψηλές συγκεντρώσεις χαλκού και χρωμίου. Με το νερό του καναλιού αρδεύονται αγροτικές καλλιέργειες, ενώ κοπάδια ζώων πίνουν από εκεί νερό με τους μαζικούς θανάτους ψαριών να είναι ένα συχνό φαινόμενο. Η κατάσταση αυτή έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις από πλευράς περιβαλλοντικών οργανώσεων, κατοίκων και της τοπικής αυτοδιοίκησης της περιοχής.

Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή ερωτάται:
1. Είναι ενήμερη για το περιβαλλοντικό πρόβλημα της περιοχής;
2. Με δεδομένο ότι το δέλτα του ποταμού Αλιάκμονα προστατεύεται από τη Συνθήκη Ραμσάρ, είναι ενταγμένο στο Δίκτυο NATURA 2000 και έχει χαρακτηριστεί ζώνη ειδικής προστασίας σύμφωνα με την οδηγία 79/409/EEK για τα πτηνά, κρίνει ότι έχουν ληφθεί από την Ελλάδα όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία του;
3. Διαθέτει στοιχεία σχετικά με τη χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά κονδύλια της κατασκευής συστημάτων επεξεργασίας λυμάτων στην περιοχή; Έχει επιβεβαιώσει τη θέση τους σε λειτουργία;
4. Πώς κρίνει την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με τη διάθεση των βιομηχανικών αποβλήτων της περιοχής;

 


 

 

E-4616/09 Απάντηση του κ. Δήμα εξ ονόματος της Επιτροπής

Το δέλτα του Αλιάκμονα περιλαμβάνεται στη Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) «Δέλτα Αξιού-Εκβολές Λουδία-Δέλτα Αλιάκμονα-Αλυκή Κίτρους» GR1220010 που καθορίστηκε από την Ελλάδα σύμφωνα με την οδηγία 79/409/ΕΟΚ για τα πτηνά(1) και έχει ενταχθεί επομένως στο δίκτυο Natura 2000. Η περιοχή χαρακτηρίζεται επίσης ως υγρότοπος διεθνούς σημασίας βάσει της σύμβασης Ραμσάρ. Ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους που την απειλούν (σύμφωνα με το σχετικό τυποποιημένο έντυπο δεδομένων - Standard Data Form) είναι η ρύπανση των υδάτων από πηγές βιομηχανικές, εντατικής γεωργίας και οικιακές. Εναπόκειται στις αρμόδιες ελληνικές αρχές να θεσπίσουν αποτελεσματικό καθεστώς προστασίας της περιοχής που να περιλαμβάνει μέτρα αποκατάστασης της οικολογικής υδατικής ισορροπίας και της ποιότητας. Μετά από προσφυγή της Επιτροπής στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αυτό καταδίκασε την Ελλάδα (υπόθεση C-293/07(2)) για έλλειψη συνεκτικού, συγκεκριμένου και ολοκληρωμένου νομικού καθεστώτος, ικανού να εξασφαλίσει τη βιώσιμη διαχείριση και την αποτελεσματική προστασία των ΖΕΠ της χώρας. Η Ελλάδα καλείται τώρα να θεσπίσει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθεί με την απόφαση του Δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης καθεστώτος προστασίας της ΖΕΠ στην οποία εντάσσεται το δέλτα του Αλιάκμονα. Η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εν λόγω διαδικασία.

Η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα (ΟΠΥ, 2000/60/ΕΚ(3)) καθορίζει το γενικό πλαίσιο για την προστασία των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, με στόχο την επίτευξη καλής κατάστασης για όλα τα ύδατα, γενικά, μέχρι το 2015. Τα κύρια μέσα για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι τα σχέδια διαχείρισης των λεκανών απορροής ποταμών και τα προγράμματα μέτρων. Αυτά πρέπει να εγκριθούν από τα κράτη μέλη μέχρι τον Δεκέμβριο του 2009 και να υποβληθούν στην Επιτροπή μέχρι τον Μάρτιο του 2010 (άρθρο 13 της ΟΠΥ).

Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει εκ του σύνεγγυς τα επόμενα βήματα για την εφαρμογή της ΟΠΥ, και ιδίως την έγκριση των σχεδίων διαχείρισης των λεκανών απορροής ποταμών, ώστε να εξασφαλίσει ότι οι ελληνικές και οι βουλγαρικές αρχές θα εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.

Όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας 91/271/ΕΟΚ(4) για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων, η Επιτροπή δεν διαθέτει επαρκή δεδομένα, καθότι η Ελλάδα δεν εκπλήρωσε τις σχετικές με την υποβολή στοιχείων υποχρεώσεις της. Το 2007 η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη, βάσει του άρθρου 15 παράγραφος 4 της εν λόγω οδηγίας, να της διαβιβάσουν πληροφορίες όσον αφορά τη συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας. Η Ελλάδα, όμως, δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημα αυτό. Κατόπιν τούτου, τον Μάρτιο του 2009, η Επιτροπή κίνησε διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδας (υπόθεση 2009/2033). Τον Ιούλιο του 2009, η Επιτροπή δρομολόγησε την επόμενη περίοδο υποβολής στοιχείων σχετικά με τη συμμόρφωση με την οδηγία. Τα κράτη μέλη καλούνται να τα υποβάλουν εντός εξαμήνου από την παραλαβή της σχετικής αίτησης (άρθρο 15 παράγραφος 4).

Η συμμόρφωση με την οδηγία 91/271/ΕΟΚ συνεπάγεται τόσο την κατασκευή της υποδομής για τα αστικά λύματα, όσο και την εύρυθμη λειτουργία της σύμφωνα με τους ελέγχους εκπομπών που επιβάλλει η οδηγία. Κατά συνέπεια, εάν υφιστάμενος σταθμός επεξεργασίας λυμάτων δεν λειτουργεί σύμφωνα με την οδηγία, αυτό συνιστά παράβαση των διατάξεών της.

Η οδηγία 2008/1/ΕΚ(5) σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (οδηγία IPPC) απαιτεί την έκδοση αδειών για τη λειτουργία των βιομηχανικών εγκαταστάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της. Οι άδειες αυτές περιλαμβάνουν οριακές τιμές εκπομπής, που βασίζονται στις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές και καθορίζονται με σκοπό την αποφυγή και, εφόσον αυτό δεν είναι δυνατό, τον εν γένει περιορισμό των εκπομπών και των επιπτώσεων στο σύνολο του περιβάλλοντος. Η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εφαρμογή της οδηγίας IPPC στα κράτη μέλη. Καθώς η Ελλάδα δεν έχει σημειώσει πρόοδο στην έκδοση αδειών βάσει της οδηγίας IPPC, η Επιτροπή απηύθυνε αιτιολογημένη γνώμη στις ελληνικές αρχές και θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας.

Από τα στοιχεία που διαβίβασαν οι εθνικές αρχές προκύπτει ότι δεν υπάρχουν συγχρηματοδοτούμενα έργα που να αφορούν την επεξεργασία λυμάτων στις τέσσερις τοποθεσίες στις οποίες αναφέρεται η ερώτηση.

(1) ΕΕ L 103 της 25.4.1979, σ. 1–18
(2) Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 2008 σελίδα 00000
(3) ΕΕ L 327 της 22.12.2000
(4) ΕΕ L 135 της 30.5.1991
(5) ΕΕ L 24 της 29.1.2008