GR | EN
10/09/2009

Θέμα: Περιβαλλοντικός έλεγχος σε τουριστική επένδυση στη Γιάλοβα


23 Σεπτεμβρίου 2009

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ υποβολή: Kriton Arsenis (S-D) προς την Επιτροπή

ΘΕΜΑ: Περιβαλλοντικός έλεγχος σε τουριστική επένδυση στη Γιάλοβα

Στη Δυτική Μεσσηνία βρίσκεται σε εξέλιξη μεγάλη επένδυση η οποία περιλαμβάνει ξενοδοχεία και γήπεδα γκολφ, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται εντός της περιοχής ΖΕΠ του Δικτύου NATURA 2000 «Λιμνοθάλασσα Γιάλοβας Πύλου και Νήσος Σφακτηρία». Μεταξύ άλλων κατασκευάζονται έργα διευθέτησης των υδάτων προκειμένου να αρδευτούν οι εγκαταστάσεις γκολφ τα οποία πιθανώς θα επηρεάσουν άμεσα την ροή των υδάτων προς τη λιμνοθάλασσα. Η τελευταία αποτελεί τον μεγαλύτερο υγρότοπο στη νότια Βαλκανική και φιλοξενεί το 63 % του συνόλου των ειδών πουλιών που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα.

Για την περιοχή έχει εκπονηθεί εδώ και χρόνια ειδική περιβαλλοντική μελέτη και διαχειριστικό σχέδιο το οποίο όμως δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή.

Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή ερωτάται:
α. Η έγκριση περιβαλλοντικών όρων χωρίς προηγουμένως να υπάρχει εγκεκριμένο σχέδιο διαχείρισης και λήψη αντίστοιχων μέτρων προστασίας είναι σύμφωνη με την κοινοτική νομοθεσία;
β. Σε τι στάδιο βρίσκεται η παρακολούθηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον κατά την κατασκευή και λειτουργία της εν λόγω επένδυσης;
γ. Έχουν ληφθεί από την ελληνική κυβέρνηση τα απαραίτητα θεσμικά μέτρα που επιβάλλονται από την κοινοτική νομοθεσία για τη συγκεκριμένη περιοχή, και ιδιαίτερα ποια μέτρα έχουν ληφθεί για την προστασία της ροής των υδάτων στη Λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας και την εν γένει χρηστή διαχείριση των υδάτων της περιοχής σύμφωνα και με την οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα (2000/60); Παρέχονται στην Επιτροπή στοιχεία παρακολούθησης της ποιότητας και της ποσότητας των υδάτων σύμφωνα με την ανωτέρω οδηγία;
δ. Ποιά είναι η στάση της σε σχέση με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις γηπέδων γκολφ σε περιοχές που απειλούνται από αυξημένο κίνδυνο ερημοποίησης, ενόψει μάλιστα και της πρότασης σχετικής οδηγίας για το έδαφος;

 


 

E-4465/2009 Απάντηση του κ. Δήμα εξ ονόματος της Επιτροπής

Η «Λιμνοθάλασσα Γιάλοβα και η νήσος Σφακτηρία» έχουν χαρακτηριστεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας (GR2550008), σύμφωνα με την οδηγία 79/409/ΕΟΚ(1) για τα πτηνά, και ως εκ τούτου αποτελεί μέρος του δικτύου Natura 2000. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 3 και το άρθρο 7 της οδηγίας για τα οικολογικά ενδιαιτήματα (οικοτόπους) 92/43/ΕΟΚ(2), κάθε σχέδιο που ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις σε προστατευόμενο τόπο πρέπει να υπόκειται σε κατάλληλη εκτίμηση όσον αφορά τους στόχους διατήρησης του τόπου και η εκτέλεση του επιτρέπεται μόνο, εφόσον δεν επηρεάζει την ακεραιότητα του εκάστοτε τόπου. Εναπόκειται στις ελληνικές αρμόδιες αρχές να εξασφαλίσουν ότι οι διατάξεις αυτές τηρούνται, μεταξύ άλλων, με την επιβολή των απαραίτητων όρων κατά την έκδοση των σχετικών αδειών. Η οδηγία για τα οικολογικά ενδιαιτήματα δεν απαιτεί να έχει εγκριθεί και εφαρμοστεί σχέδιο διαχείρισης για την περιοχή πριν την έγκριση του κάθε έργου. Ωστόσο, έχει εκπονηθεί σχέδιο διαχείρισης για την εν λόγω περιοχή (μια «ειδική περιβαλλοντική μελέτη» σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία) αλλά δεν έχει ακόμη εγκριθεί και συνεπώς αναμένεται ότι το σχέδιο αυτό θα ληφθεί δεόντως υπόψη κατά την αξιολόγηση και την έγκριση των επόμενων ειδικών έργων, όπως τα αναφερόμενα έργα τουριστικής ανάπτυξης.

Η παρακολούθηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και η εφαρμογή των μέτρων άμβλυνσης που επιβάλλονται για το εν λόγω έργο αποτελεί ευθύνη των αρμόδιων εθνικών αρχών. Η Επιτροπή μπορεί να παρέμβει, εάν υπάρχουν αποδείξεις για τυχόν παράβαση της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας. Ωστόσο, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η οδηγία 85/337/ΕΟΚ για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον(3) δεν περιέχει καμία διάταξη που να υποχρεώνει τα κράτη μέλη να παρακολουθούν τις σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων.

Όσον αφορά τα μέτρα διατήρησης που λαμβάνονται για τη λιμνοθάλασσα, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ) καταδίκασε πρόσφατα την Ελλάδα (υπόθεση C-293/07) σχετικά με την έλλειψη εναρμονισμένου, συγκεκριμένου και πλήρους νομικού καθεστώτος που να εξασφαλίζει τη βιώσιμη διαχείριση και αποτελεσματική προστασία των Ζώνων Ειδικής Προστασίας της. Στο πλαίσιο αυτό η Ελλάδα οφείλει πλέον να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένου του καθεστώτος προστασίας για την προαναφερθείσα ΖΕΠ. Όσον αφορά, ειδικότερα, το ισοζύγιο του νερού της περιοχής, στο πλαίσιο εκτελεσθέντος έργου LIFE(4) αναλήφθηκαν, μεταξύ άλλων, δράσεις για τη διαχείριση της ποιότητας του νερού και τη στάθμη του στη λιμνοθάλασσα.

Σύμφωνα με το άρθρο 14 της οδηγίας- πλαισίου για τα ύδατα (οδηγία 2000/60/ΕΚ) οι προτάσεις για τα σχέδια διαχείρισης των λεκανών απορροής των ποταμών έπρεπε να υποβληθούν σε δημόσια διαβούλευση έως το Δεκέμβριο του 2008. Τα τελικά σχέδια θα πρέπει να εγκριθούν μέχρι το Δεκέμβριο του 2009 και να περιλαμβάνουν μέτρα για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων της οδηγίας. Σύμφωνα με το άρθρο 15 της οδηγίας- πλαισίου για τα ύδατα τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλουν τα σχέδια διαχείρισης των λεκανών απορροής ποταμών στην Επιτροπή μέχρι τις 22 Μαρτίου 2010.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες στην Ελλάδα έχει καθυστερήσει η εκπόνηση των σχεδίων διαχείρισης των λεκανών απορροής των ποταμών. Η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εφαρμογή της οδηγίας -πλαισίου για τα ύδατα, ώστε να εξασφαλιστεί ότι όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανόμενης της Ελλάδας, εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, ιδίως όσον αφορά τη δημόσια διαβούλευση για τα προτεινόμενα σχέδια διαχείρισης των λεκανών απορροής των ποταμών, την τελική έγκρισή τους και τη διαβίβαση τους στην Επιτροπή.

Τα κράτη μέλη είχαν την υποχρέωση να θεσπίσουν προγράμματα παρακολούθησης σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα. Η Επιτροπή κίνησε διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδα το 2007, επειδή παρέλειψε να της υποβάλει έκθεση σχετικά με τα προγράμματα παρακολούθησης. Ορισμένες πληροφορίες έχουν πλέον ληφθεί και τελούν υπό εξέταση για να διαπιστωθεί κατά πόσον η χώρα έχει συμμορφωθεί εν προκειμένω προς τις υποχρεώσεις της. Τα κράτη μέλη αναμένεται να ανακοινώσουν τα αποτελέσματα της παρακολούθησης στα σχέδια διαχείρισης των λεκανών απορροής τους. Κατά συνέπεια τα στοιχεία παρακολούθησης σχετικά με την ποιότητα και την ποσότητα του ύδατος δεν είναι εισέτι διαθέσιμα.

Η πρόταση για οδηγία- πλαίσιο σχετικά με το έδαφος(5), που επί του παρόντος εξετάζεται με τη διαδικασία της συναπόφασης, προβλέπει ότι τα κράτη μέλη θα έχουν την υποχρέωση να διατηρούν και να αποκαθιστούν τις εδαφικές λειτουργίες και να εξασφαλίζουν την αειφόρο χρήση του εδάφους. Ωστόσο, δεν θα επιβάλει περιορισμούς στη χρήση γης. Η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση της απερήμωσης, στα συμβαλλόμενα μέρη της οποίας συγκαταλέγονται η ΕΕ και η Ελλάδα, προβλέπει ότι η Ελλάδα, ως πληγείσα χώρα, θα εκπονήσει εθνικό πρόγραμμα δράσης για την πρόληψη και τη μείωση της υποβάθμισης του εδάφους, για την αποκατάσταση των εν μέρει υποβαθμισμένων γαιών και για την ανάκτηση των εν μέρει απερημωμένων εκτάσεων.

(1) ΕΕ αριθ. L103, 25.4.1979.
(2) ΕΕ αριθ. L 206, 22.7.1992.
(3) ΕΕ αριθ. L 175, 5.7. 85. Η οδηγία τροποποιήθηκε με τις οδηγίες 97/11/ΕΚ (ΕΕ αριθ. L 73, 14.3.97, σ.5), 2003/35/ΕΚ (ΕΕ αριθ. L 156, 25.6.03) και 2009/31/ΕΚ (ΕΕ αριθ. L 140, 5.6.09).
(4) βλέπε http://ec.europa.eu/environment/life/project/Projects/index.cfm?fuseaction=home.home&cfid=17481862&cftoken=3bd65d6-000dc8cf-3aaa-14dc-84c3-839b11f70000
(5) COM(2006)232 τελικό