GR | EN
07/11/2010

H συμφωνία για τη βιοποικιλότητα γλίτωσε τον ΟΗΕ από την απαξίωση


Η παγκόσμια συμφωνία για την προστασία της Βιοποικιλότητας διέσωσε το κύρος του ΟΗΕ

Διθυραμβικά ήταν τα σχόλια στο διεθνή τύπο για τη συμφωνία για την προστασία της βιοποικιλότητας στη συνδιάσκεψη της Ναγκόγια στην Ιαπωνία. Επιτεύχθηκε παγκόσμια συμφωνία για την προστασία του 17% των  χερσαίων οικοτόπων και του 10% των ωκεανών. Με βάση τα επιστημονικά δεδομένα οι στόχοι που αποφασίστηκαν στη Ναγκόγια υπολείπονται κατά 30% των στόχων που απαιτούνταν προκειμένου να  αντιμετωπιστεί η δραματική απώλεια της βιοποικιλότητας. Την ίδια στιγμή, δεν είναι δεσμευτικοί για τα κράτη, ούτε υπάρχουν αυστηροί μηχανισμοί ελέγχου και παρακολούθησης.

Στη Ναγκόγια υπογράφηκε και το Πρωτόκολλο για την πρόσβαση και τη Δίκαιη κατανομή των ωφελειών από τη χρήση των Γενετικών Πόρων, μετά από διαπραγματεύσεις 18 ετών. Το Πρωτόκολλο προβλέπει την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των τοπικών κοινωνιών να εγκρίνουν ή να απορρίπτουν τη χρήση τοπικών ειδών φυτών και ζώων από εταιρείες και όταν οι τελευταίες προβαίνουν σε εμπορική αξιοποίηση τους να υποχρεώνονται να μοιράζονται τα έσοδα με τις τοπικές κοινωνίες. Μετά από πιέσεις της ΕΕ και άλλων πλούσιων χωρών η ισχύς του δεν είναι αναδρομική, δίνοντας άφεση αμαρτιών στην έως σήμερα βιοπειρατία.

Γιατί μια τόσο μετριασμένη συμφωνία θεωρείται ιστορική και ποια είναι η κληρονομιά της στην ανθρωπότητα;

Μπροστά μας έχουμε την συνδιάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή στο Κανκούν. Αν το κλειδί στην επιτυχία της συνόδου της Ναγκόγια ήταν η πεισματική στάση της διοργανώτριας Ιαπωνίας αλλά και η απουσία της πάγιας κόντρας ΗΠΑ - Κίνας λόγω της μη συμμετοχής των ΗΠΑ στη Σύμβαση για την Βιοποικιλότητα, στο Κανκούν τα πράγματα θα είναι πολύ διαφορετικά. Το αποτέλεσμα θα κριθεί από την τιτανομαχία ΗΠΑ - Κίνας. Είναι δεδομένο ότι, μετά τα αποτελέσματα των εκλογών στις ΗΠΑ, την απώλεια ελέγχου της Βουλής των Αντιπροσώπων από τους Δημοκρατικούς αλλά και τη μείωση της πλειοψηφίας στη Γερουσία, οι ΗΠΑ ούτε μπορούν να περάσουν νομοθεσία για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής, ούτε να επικυρώσουν διεθνή συμφωνία για τη μείωση των ρύπων. Αυτό θα ισχύει έως τις επόμενες προεδρικές εκλογές αλλά και για την επόμενη προεδρική θητεία, αν δεν ανατρέψουν οι δημοκρατικοί την άνοδο των ρεπουμπλικάνων.

Απειλείται έτσι κάθε προσπάθεια για μια παγκόσμια συμφωνία για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής. Καταδεικνύει επίσης ότι ο Ομπάμα έχασε τη χρυσή ευκαιρία για τον πλανήτη και την Αμερική να προχωρήσει σε διεθνή συμφωνία για την Κλιματική Αλλαγή στην Κοπεγχάγη, όταν είχε πιθανότητα να εξασφαλίσει της απαιτούμενες 60 ψήφους για την έγκριση της συμφωνίας από τη Γερουσία. Τώρα τα πράγματα είναι πραγματικά δύσκολα

Από την άλλη η Κίνα, αρνείται να υπογράψει διεθνή συμφωνία για τους περιορισμούς των εκπομπών της, αν και η ίδια παίρνει ήδη πολλά από τα απαραίτητα μέτρα μονομερώς, κερδίζοντας διαρκώς μεγαλύτερα κομμάτια τις παγκόσμιας αγοράς καθαρής ενέργειας.

Το ζήτημα στο Κανκουν είναι αν θα καταφέρουμε να προχωρήσουμε έστω στο θέμα της χρηματοδότησης για την προστασία των παγκόσμιων δασών και την προσαρμογή των αναπτυσσόμενων χωρών στην Κλιματική Αλλαγή. Αν δεν επιτευχθεί ούτε αυτό, οι διαπραγματεύσεις για Κλιματική Συμφωνία ενδεχομένως θα καταρρεύσουν οριστικά και οι ελπίδες της ανθρωπότητας θα στηριχθούν σε μονομερή μέτρα που θα λάβει κάθε χώρα χωριστά. Αυτό όμως σημαίνει μηδενική δεσμευτικότητα και μηδενικός έλεγχος εφαρμογής. Πρακτικά θα είναι πολύ δύσκολο να υπάρξει αποτελεσματικός συντονισμός για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής.

Η μόνη ελπίδα μας είναι ότι η επιτυχία στη Ναγκόγια θα δημιουργήσει μια νέα δυναμική στις διαπραγματεύσεις υπό τον ΟΗΕ.

Την ίδια στιγμή η Ναγκόγια μας έχει προσφέρει ήδη ένα σημαντικό παγκόσμιο αγαθό. Μετά την απογοητευτική διάψευση των προσδοκιών για παγκόσμια συμφωνία για την  Κλιματική Αλλαγή πριν από 11 μήνες στην Συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης, αν τυχόν το Καν Κουν αποτύχει και αν αποτύγχανε και η Ναγκόγια  ο ΟΗΕ θα ακυρώνονταν ως παγκόσμιο διαπραγματευτικό όργανο. Με τον τρόπο αυτό η σημαντικότερη θετική κληρονομιά του B' Παγκοσμίου Πολέμου θα απαξιώνονταν. Με την επιτυχία στην Ναγκόγια αυτό, τουλάχιστον προς το παρόν αποφεύχθηκε.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα FREE SUNDAY στις 7.11.2010