GR | EN
15/10/2010

Τα μονοπώλια σπόρων, η βιοτεχνολογία και η χρηματοπιστωτική κερδοσκοπία απειλούν το πανανθρώπινο δικαίωμα στην τροφή


Δηλώσεις με αφορμή τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων -16 Οκτωβρίου 2010.

"Από πανάκεια σε μάστιγα για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια έχει μετατραπεί η βιοτεχνολογία μέσα από τις πρακτικές των μεγάλων πολυεθνικών εταιριών" επισημαίνει ο  ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Κρίτων Αρσένης, με αφορμή τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων. "Ο έλεγχος της παγκόσμιας διάθεσης σπόρων από λίγες εταιρίες και η σταδιακή μεθοδευμένη εξάρτηση φτωχών και πλούσιων  αγροτών από σπόρους που κοστίζουν και απαιτούν χρήση συγκεκριμένων φυτοφαρμάκων απειλεί την ανθρωπότητα με επισιτιστική κρίση διαρκείας. Η απειλή αυτή επιτείνεται με την εξαγορά μεγάλων εκτάσεων αγροτικής γης σε αναπτυσσόμενες χώρες από εταιρίες και πλούσιες χώρες, και τα χρηματοπιστωτικά "παιχνίδια" με τις τιμές των βασικών προϊόντων διατροφής. Δημιουργείται έτσι ένα εκρηκτικό μείγμα που κάθε άλλο παρά βελτιώνει την ικανότητα μας να θρέψουμε τον διαρκώς αυξανόμενο παγκόσμιο πληθυσμό σε μια Γη όπου οι ακραίες ξηρασίες και πλημμύρες αυξάνονται λόγω κλιματικής αλλαγής".

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο των δηλώσεων του Κρίτωνα Αρσένη:

"Η βιοτεχνολογία που προκρίθηκε ως τρόπος να εξαλείψουμε την παγκόσμια πείνα οδήγησε τελικά σε αυξανόμενο έλεγχο της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων από λίγες εταιρίες. Σήμερα, 10 επιχειρήσεις ελέγχουν τα 2/3 των παγκόσμιων πωλήσεων σπόρων ενώ οι τρεις μεγαλύτερες από αυτές ελέγχουν το 50% της αγοράς. Μία από αυτές ελέγχει το 91% της διαρκώς αναπτυσσόμενης αγοράς των μεταλλαγμένων.

Οι σπόροι αυτοί είναι τροποποιημένοι έτσι ώστε να χρειάζεται σε τακτικά χρονικά διαστήματα η επαναγορά τους. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται εξάρτηση των αγροτών από τις εταιρίες. Επιπλέον, το εισόδημα και η αυτονομία των αγροτών πλήττεται από τις αυξημένες ανάγκες των παραγόμενων από τους σπόρους αυτούς φυτών σε εξειδικευμένα λιπάσματα και φυτοφάρμακα, που με τη σειρά τους αλλοιώνουν τα εδάφη με τρόπο που δεν επιτρέπει εύκολα την αλλαγή καλλιέργειας. Συχνότατα, μάλιστα, οι  σπόροι, που προστατεύονται με κατοχύρωση πνευματικών δικαιωμάτων, προέρχονται από βιοπειρατεία, βασίζονται δηλαδή σε φυσικούς τοπικούς σπόρους που χρησιμοποιήθηκαν χωρίς την άδεια της τοπικής κοινωνίας και χωρίς το μοίρασμα των κερδών με αυτήν .

Οι πρακτικές αυτές οδηγούν με μαθηματική βεβαιότητα τους αγρότες σε εξαθλίωση και επαναφεουδοποίηση της γεωργίας και στην εγκατάλειψη και καταστροφή της υπαίθρου.

Την ίδια στιγμή, πλούσιες χώρες και εταιρίες επιχειρούν να οικειοποιηθούν τη γη των φτωχότερων χωρών, για την παραγωγή φαγητού και βιοκαυσίμων. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Γεωργίας και Τροφίμων (FAO), μόνο το 2009, στην Αφρική πωλήθηκαν ή παραχωρήθηκαν με μακροχρόνιες μισθώσεις 200.000 τ.χλμ. σε Αραβικές, Αμερικάνικες και Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Η έκταση αυτή ισοδυναμεί με το μισό της καλλιεργήσιμης γης στην ΕΕ.

Επιπρόσθετα σε όλα αυτά  διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οίκοι κερδοσκοπούν συστηματικά  με τις τιμές των βασικών διατροφικών προϊόντων με αντίστοιχο ακριβώς τρόπο όπως ποντάρουν στην πτώχευση εθνικών οικονομιών. Τα "παιχνίδια" αυτά οδηγούν σε αστάθεια τις τιμές βασικών ειδών διατροφής ενώ το 2008, που ήταν μάλιστα η χρονιά με την μεγαλύτερη παραγωγή σιτηρών παγκοσμίως,  και σε μικρότερο βαθμό φέτος, οδήγησαν στον τριπλασιασμό της τιμής των δημητριακών μέσα σε λίγους μήνες και σε μια παγκόσμια τεχνητή επισιτιστική κρίση. Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις του  ειδικού εισηγητή του ΟΗΕ για το δικαίωμα στην τροφή, Olivier DeSchutter, ότι μεγάλο τμήμα των διακυμάνσεων των τιμών οφείλεται σε κερδοσκοπία από συγκεκριμένους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, οι οποίοι με σκοπό το βραχυπρόθεσμο κέρδος δεν διστάζουν να απειλήσουν την πρόσβαση σε τροφή για ολόκληρες χώρες.

Με όλα τα παραπάνω δημιουργείται ένα εκρηκτικό μείγμα που κάθε άλλο παρά βελτιώνει την ικανότητα μας να θρέψουμε το διαρκώς αυξανόμενο παγκόσμιο πληθυσμό σε μια Γη όπου οι ακραίες ξηρασίες και πλημμύρες αυξάνονται λόγω και της κλιματικής αλλαγής.

Στόχος των πολιτικών μας θα πρέπει να είναι η ελεύθερη πρόσβαση σε σπόρους και σε αναπαραγωγικό υλικό, η ασφάλεια των τροφίμων έναντι των βιοτεχνολογικών πειραματισμών και των μεταλλαγμένων και η προστασία της παραγωγικής ικανότητας των εδαφών μας και της αγροτικής βιοποικιλότητας".