GR | EN
19/01/2011

Θέμα: Επιπτώσεις ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στην ανθρώπινη υγεία


Θέμα: Επιπτώσεις ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στην ανθρώπινη υγεία

Πρόσφατη επιστημονική έρευνα της Διεθνούς Επιτροπής για την Ηλεκτρομαγνητική Ασφάλεια (ICEMS) φέρνει στο προσκήνιο τους κινδύνους που εγκυμονεί η έκθεση στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ), καθώς αποδεικνύει ότι τα όρια που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) είναι υψηλά και δεν προστατεύουν επαρκώς την ανθρώπινη υγεία από τις ακτινοβολίες. Τα πορίσματα της έρευνας αποδεικνύουν πως οι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες δεν επιφέρουν μόνο θερμικές βιολογικές επιπτώσεις στον άνθρωπο, αλλά και μη θερμικές οι οποίες είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς καθώς μεταλλάσσουν το DNA και προκαλούν καρκινογενέσεις. Οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις των ακτινοβολιών ενισχύονται και από το ότι το θεσπισμένο όριο βασίζεται στον εγκέφαλο των ανδρών και όχι στο μικρότερο σε μέγεθος εγκέφαλο των γυναικών και των παιδιών, τα οποία είναι πιο ευάλωτα στις ακτινοβολίες. Η κατάσταση είναι κρίσιμη καθώς σε χώρες με αυξημένη χρήση των κινητών τηλεφώνων, μελέτες έχουν δείξει σημαντική αύξηση εγκεφαλικών όγκων μετά από δεκαετή χρήση. Επιπλέον, ανεπηρέαστα δε μένουν τα πτηνά και οι μέλισσες, καθώς διαταράσσονται τα μαγνητικά τους αισθητήρια με δυσμενείς επιπτώσεις στο μεταβολισμό τους. Τα ευρήματα της έκθεσης έρχονται σε συμφωνία με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 2009, που μεταξύ άλλων ζητούσε την επανεξέταση της επιστημονικής βάσης και της επάρκειας των ορίων έκθεσης στα ΗΜΠ. Δεδομένου ότι πάνω από 4 δισεκατομμύρια κινητά τηλέφωνα χρησιμοποιούνται παγκοσμίως, με τα 2 δισεκατομμύρια να χρησιμοποιούνται από ανήλικους, είναι αναγκαία η θέσπιση χαμηλότερων ορίων ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και η διενέργεια περαιτέρω ανεξάρτητης έρευνας για τις επιπτώσεις της έκθεσης σε ΗΜΠ. Με βάση τα ανωτέρω, ερωτάται η Επιτροπή:

1. Είναι σε γνώση της η συγκεκριμένη επιστημονική έρευνα και τα ευρήματά της;

2. Με βάση την αρχή της προφύλαξης σκοπεύει να προβεί σε μείωση των ορίων της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας σύμφωνα και με το ψήφισμα του 2009 του ΕΚ;

3. Προτίθεται να ενισχύσει τις έρευνες σχετικά με τις ενδιάμεσες και τις πολύ χαμηλές συχνότητες, ούτως ώστε να μπορούν να εξαχθούν συμπεράσματα ως προς τις επιπτώσεις τους στην υγεία;


Απάντηση του κ. Dalli εξ ονόματος της Επιτροπής

1. Η Επιτροπή, βάσει της εντολής που έλαβε με τη σύσταση του Συμβουλίου (1999/519/ΕΚ), της 12ης Ιουλίου 1999, περί του περιορισμού της έκθεσης του κοινού σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ) (0 Hz - 300 GHz), παρακολουθεί τις εξελίξεις και τα νέα στοιχεία της επιστημονικής έρευνας θέτοντας σχετικά ερωτήματα στην ανεξάρτητη επιστημονική επιτροπή για τους ανακύπτοντες και τους πρόσφατα εντοπιζόμενους κινδύνους για την υγεία (ΕΕΑΝΚΥ). Τον Ιανουάριο του 2009, η εν λόγω επιτροπή ανασκόπησε όλα τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία και εξέδωσε γνώμη σχετικά με τις επιπτώσεις στην υγεία από την έκθεση σε ΗΜΠ(1). Μεγάλο μέρος αυτών των στοιχείων παρατέθηκε στο κείμενο της γνώμης. Κατά την επόμενη ανασκόπηση, η οποία αναμένεται στα τέλη του 2011, θα ληφθούν υπόψη όλα τα νέα επιστημονικά στοιχεία. Μέχρι σήμερα, από τις ανεξάρτητες ανασκοπήσεις δεν έχει προκύψει οποιαδήποτε επιστημονική τεκμηρίωση που να δικαιολογεί την αλλαγή των προτεινόμενων ορίων έκθεσης. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν προτίθεται να τροποποιήσει τα όρια σε αυτό το στάδιο.

2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του της 2ας Απριλίου 2009 σχετικά με τα «Προβλήματα υγείας που σχετίζονται με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία»(2) δεν ανανέωσε την πρόσκληση που είχε απευθύνει το 2007 στο Συμβούλιο για μείωση των προτεινόμενων ορίων έκθεσης. Αντ' αυτού, στο κείμενο του ψηφίσματος αναφέρεται ότι «προτρέπει την Επιτροπή να επανεξετάζει την επιστημονική βάση και την επάρκεια των ορίων των ΗΜΠ, όπως προβλέπεται στη σύσταση 1999/519/EΚ και να υποβάλλει έκθεση στο Κοινοβούλιο» και ότι «η επανεξέταση θα πρέπει να διενεργείται από την επιστημονική επιτροπή για τους ανακύπτοντες και τους πρόσφατα εντοπιζόμενους κινδύνους για την υγεία». Η Επιτροπή θεωρεί ότι η σύσταση του Συμβουλίου (1999/519/ΕΚ) είναι σύμφωνη με την εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να αναθεωρήσει ή να επικαιροποιήσει τη σύσταση, εφόσον τούτο κριθεί δικαιολογημένο με βάση τις πλέον πρόσφατες ανεξάρτητες επιστημονικές αξιολογήσεις.

3. Το 2009, η Επιτροπή ζήτησε από την ΕΕΑΝΚΥ γνώμη σχετικά με τις «Ανάγκες και μεθοδολογία της έρευνας με σκοπό την αντιμετώπιση των εναπομεινάντων κενών στη γνώση για τις πιθανές επιπτώσεις των ΗΜΠ στην υγεία»(3). Η γνώμη αυτή αποτελεί συμβολή στην επιλογή ερευνητικών θεμάτων που πρέπει να χρηματοδοτηθούν από το πρόγραμμα-πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα. Η Επιτροπή έχει ήδη χρηματοδοτήσει ερευνητικά έργα για τις πιθανές επιπτώσεις των ΗΜΠ στην υγεία μέσα από το 5ο(4) και το 6ο(5) πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα. Το τρέχον 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα (7ο ΠΠ 2007-2013)(6) χρηματοδοτεί δύο έργα που διερευνούν τις πιθανές επιπτώσεις των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων στην υγεία: το MOBI-KIDS(7) (η μεγαλύτερη παγκοσμίως μελέτη που επικεντρώνεται στον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου στον εγκέφαλο που σχετίζεται με τη χρήση κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους) και το SEAWIND(8) (μελέτη με βασικό αντικείμενο την έκθεση στις ασύρματες τεχνολογίες και τους σχετικούς κινδύνους για την υγεία). Μετά και την πιο πρόσφατη πρόσκληση υποβολής προτάσεων που δημοσιεύτηκε στο πλαίσιο του 7ου ΠΠ, προέκυψε ένα νέο ερευνητικό έργο το οποίο αναμένεται να αποσαφηνίσει εάν υπάρχει ενδεχομένως σύνδεση μεταξύ της έκθεσης σε πεδία εξαιρετικά χαμηλής συχνότητας και της παιδικής λευχαιμίας.

(1) http://ec.europa.eu/health/archive/ph_risk/committees/04_scenihr/docs/scenihr_o_022.pdf

(2) http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&language=EL&reference=P6-TA-2009-0216

(3) http://ec.europa.eu/health/ph_risk/committees/04_scenihr/docs/scenihr_o_024.pdf

(4) ftp://ftp.cordis.europa.eu/pub/life/docs/emf_brochure_sheets.pdf

(5) http://web.jrc.ec.europa.eu/emf-net/index.cfm

(6) http://cordis.europa.eu/fp7/home_en.html

(7) http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=FP7_PROJ_EN&ACTION=D&RCN=89894

(8) http://www.eurosfaire.prd.fr/7pc/doc/1250171636_project_catalogue_2009.pdf