GR | EN
23/09/2010

Τα “παιχνίδια” Ε.Ε. και εταιρειών με τα μεταλλαγμένα προϊόντα


ΚΡΙΤΩΝ ΑΡΣΕΝΗΣ

Οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν έχουν καν το δικαίωμα να επιλέξουν αν θα τα καταναλώσουν άμεσα ή έμμεσα!!!

Κρίτων Αρσένης, ευρωβουλευτής σε συνέντευξή του στον “Σ”: “Θέμα ασφάλειας της δημόσιας υγείας τα μεταλλαγμένα προϊόντα.

Η μόνη λύση είναι η απαγόρευση τόσο της εισαγωγής όσο και της καλλιέργειάς τους”

“Χρειάζονται μακροχρόνιες και ανεξάρτητες μελέτες και έλεγχοι για να είμαστε σίγουροι για την ασφάλεια των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ)” δήλωσε στον “Σ” ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Κρίτων Αρσένης, ο οποίος, “ξεδιπλώνει” τρόπον τινά, το σκεπτικό της Ε.Ε. τόσο ως προς την καλλιέργειά τους όσο και ως προς την κατανάλωση και διακίνησή τους. Εκφράζει την ανησυχία του, δηλώνοντας πως, “οι επιφυλάξεις που εκφράζει σημαντικό κομμάτι της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών σε Ευρωπαϊκό και Παγκόσμιο επίπεδο για τους ΓΤΟ και την ασφάλεια τους, έναντι του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας φαίνεται να έχουν βάση”.

Παράλληλα, κάνει λόγο για άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της συντηρητικής πλειοψηφίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου “της πιο ασφαλούς λύσης σε αυτή τη φάση” όπως χαρακτηρίζει την πρόταση για σήμανση των ζωικών προϊόντων που περιέχουν μεταλλαγμένα, για να καταλήξει στο συμπέρασμα πως, “οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν έχουν καν το δικαίωμα να επιλέξουν αν θα καταναλώσουν άμεσα ή έμμεσα μεταλλαγμένα προϊόντα”.

Επί πλέον, αναφέρεται και στην άρνηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για διεξαγωγή ανεξάρτητων μελετών για την επίπτωση των μεταλλαγμένων στην ανθρώπινη υγεία, η οποία “φαίνεται να υποκινείται και από τις εταιρίες” όπως επισημαίνει. Τέλος, μας ενημερώνει ότι, στο εξής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ή η Επιτροπή θα εγκρίνουν αθρόα την καλλιέργεια μεταλλαγμένων στην Ε.Έ., με βάσει τις θετικές εισηγήσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) και στη συνέχεια, κάθε χώρα μόνη της θα πρέπει να αντιμετωπίζει τις πιέσεις των μεγάλων εταιριών που παράγουν μεταλλαγμένα, αλλά και των χωρών στις οποίες εδρεύουν. “Συνεπώς, για μία μικρή χώρα σαν τη δική μας τα πράγματα γίνονται δυσκολότερα χωρίς την ομπρέλα μίας πανευρωπαϊκής απαγόρευσης” καταλήγει.

Ερ: Κύριε Αρσένη, κατ’ αρχήν, δώστε μας την ερμηνεία της λέξης “μεταλλαγμένα προϊόντα”, έτσι ώστε, να αντιληφθούν όλοι οι πολίτες περί τίνος πρόκειται.

Κ.Α.: H ακριβής επιστημονική ορολογία είναι, γενετικά τροποποιημένα και όχι μεταλλαγμένα, καθώς δεν προέκυψαν τυχαία στη φύση, αλλά από σκόπιμη παρέμβαση του ανθρώπου, ωστόσο ο όρος μεταλλαγμένα είναι αυτός που έχει επικρατήσει. Οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί (ΓΤΟ) είναι οργανισμοί που έχουν προκύψει τεχνητά καθώς το γενετικό τους υλικό (DNA) δεν έχει τροποποιηθεί φυσικά με πολλαπλασιασμό ή φυσικό ανασυνδυασμό, αλλά με την αφαίρεση ή προσθήκη γονιδίων που προέρχονται από άλλη ποικιλία ή είδος.

Για παράδειγμα, σ’ ένα φυτό μπορούν να εισαχθούν γονίδια από ιούς, βακτήρια, άλλα φυτά ή ακόμη και από ζώα ώστε το φυτό να παράγει τοξίνες με εντομοκτόνες ιδιότητες ή να αποκτήσει ανθεκτικότητα σε κάποια ζιζανιοκτόνα.

Ερ: Ποια είναι τα είδη που υπόκεινται γενετικές μεταλλάξεις:

Κ.Α.: Μέχρι σήμερα γενετική τροποποίηση έχουν υποστεί και φυτικοί (π.χ. καλαμπόκι, πατάτα, σόγια) αλλά και ζωικοί οργανισμοί (π.χ. αγελάδες, σολομός). Οι φυτικοί οργανισμοί που έχουν υποστεί μεταλλάξεις είναι βέβαια περισσότεροι.

Ερ: Ποιοι είναι οι κίνδυνοι αφενός για τον άνθρωπο και αφετέρου για το περιβάλλον;

Κ.Α.: Ο κυριότερος κίνδυνος για το περιβάλλον και για την ανθρώπινη υγεία, οφείλεται ουσιαστικά στην ανεξέλεγκτη διασπορά τους στον φυσικό περιβάλλον και τη μεταφορά μεταλλαγμένων γονιδίων μέσω της τροφικής αλυσίδας σε τρίτους οργανισμούς, πέρα από αυτούς στους οποίους είχαν εισαχθεί αρχικά. Γύρη και σπόροι μεταλλαγμένων φυτών, μεταφέρονται σε γειτονικούς αγρούς, αλλά και μακρύτερα, μέσω του ανέμου, των εντόμων και των πουλιών, με αποτέλεσμα την επιμόλυνση των συμβατικών καλλιεργειών. Υπάρχουν ήδη ενδείξεις ότι, μεταλλαγμένα φυτά, κυρίως το καλαμπόκι και το βαμβάκι που φέρουν εντομοκτόνα γονίδια, μπορούν να σκοτώσουν ωφέλιμα έντομα, όπως οι μέλισσες ή έντομα που δεν είναι στόχος, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την πεταλούδα μονάρχης. Παράλληλα, αντίστοιχη μεταφορά μεταλλαγμένων γονιδίων μπορεί να συμβεί μέσω της κατανάλωσης ζωοτροφών από ζώα, που με τη σειρά τους θα καταναλωθούν τα ίδια ή τα προϊόντα τους από τον άνθρωπο. Πρόσφατη επιστημονική μελέτη απέδειξε τη μεταφορά μεταλλαγμένου DNA από μεταλλαγμένες ζωοτροφές, τόσο στο αίμα και στο γάλα της κατσίκας που τράφηκε από αυτές, όσο και στα μικρά της, μέσω του θηλασμού. Ήδη το σκεπτικό της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) που γνωμοδοτεί προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκειμένου να εγκριθεί η ελεύθερη κυκλοφορία ενός ΓΤΟ στην ευρωπαϊκή αγορά, αμφισβητείται έντονα σύμφωνα με πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα. Οι πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια, προέρχονται, σχεδόν αποκλειστικά, από έρευνες που έχουν πραγματοποιήσει οι ίδιες οι εταιρείες. Είναι προφανές ότι, χρειάζονται μακροχρόνιες και ανεξάρτητες μελέτες και έλεγχοι για να είμαστε σίγουροι για την ασφάλεια αυτών των προϊόντων.

Συνεπώς, οι επιφυλάξεις που εκφράζει σημαντικό κομμάτι της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών σε Ευρωπαϊκό και Παγκόσμιο επίπεδο για τους ΓΤΟ και την ασφάλεια τους, έναντι του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας φαίνεται να έχουν βάση.


Ερ: Βάσει της ενημέρωσης που μας κάνατε, η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απέρριψε την υποχρεωτική σήμανση τροφίμων που προέρχονται από ζώα που έχουν τραφεί με γενετικά τροποποιημένες τροφές, όπως επίσης απορρίφθηκε και η τροπολογία για την διεξαγωγή “ανεξάρτητων” μελετών για την επίπτωση των μεταλλαγμένων και άλλων “νέων τροφών” στην ανθρώπινη υγεία. Πείτε μας, ποια η στάση των ευρωβουλευτών της χώρας μας  στα δύο αυτά ζητήματα, τι ψήφισαν δηλαδή, και κατά δεύτερον, ποια η άποψή σας για τις μελέτες (κάνετε λόγο για “ανεξάρτητες”, άρα…); Πόσο μπορεί να τις εμπιστεύεται ο πολίτης; Γιατί, εν τέλει, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επιθυμεί ανεξάρτητες μελέτες;

Κ.Α.: Το σύνολο των ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ, αλλά και η πλειοψηφία των Ελλήνων ευρωβουλευτών τάχθηκε υπέρ της υποχρεωτικής σήμανσης τροφίμων στην Ολομέλεια του Ιουλίου.
Σε ό,τι αφορά τις μελέτες, το πρόβλημα δεν είναι ηθικό ή ιδεολογικό. Είναι θέμα ασφάλειας της δημόσιας υγείας. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) γνωμοδοτεί μέσω των επιστημονικών της ομάδων, αξιολογώντας τον ενδεχόμενο κίνδυνο από τη διάθεση, εμπορία και χρήση των ΓΤΟ, με βάση τις αντίστοιχες μελέτες αξιολόγησης κινδύνου που υποβάλλουν οι εταιρίες βιοτεχνολογίας. Όλες οι σχετικές μελέτες που εκπονούνται από τις ενδιαφερόμενες εταιρίες και αξιολογούνται θετικά από την EFSA καταλήγουν πάντα στο ίδιο συμπέρασμα: οι κίνδυνοι για την υγεία είναι απειροελάχιστοι και το μεταλλαγμένο γονίδιο των ζωοτροφών δεν περνάει στα ζωικά προϊόντα. Η διεξαγωγή ανεξάρτητων μελετών για την επίπτωση των μεταλλαγμένων στην ανθρώπινη υγεία θα εμπλουτίσει τα προς εξέταση στοιχεία εκ μέρους της EFSA, αυξάνοντας την επιστημονική επάρκεια και ασφάλεια των γνωμοδοτήσεών της. Στην προκειμένη περίπτωση, η επίμονη αυτή άρνηση της συντηρητικής πλειοψηφίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που φαίνεται να υποκινείται και από τις εταιρίες, δημιουργεί ερωτηματικά ως προς την ασφάλεια των εγκεκριμένων ΓΤΟ. Στην περίπτωση που όντως υπάρχει εμπιστοσύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέναντι στην επιστημονική επάρκεια των γνωμοδοτήσεων της EFSA, δε θα υπήρχε τέτοια αντίδραση. Τα συμπεράσματα δικά σας!

Ερ: Στη χώρα μας τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται;

Κ.Α.: Η Ελλάδα ήδη απαγορεύει την καλλιέργεια μεταλλαγμένων προϊόντων, αλλά δε μπορεί να απαγορεύσει την εισαγωγή και διακίνησή τους. Η κατάσταση όμως αλλάζει. Στα μέσα Ιουλίου ο Επίτροπος Υγείας της ΕΕ, John Dali παρουσίασε τη νέα πρόταση της Επιτροπής, με βάση την οποία τα κράτη μέλη θα αποφασίζουν μεμονωμένα εάν θα καλλιεργούνται στην επικράτεια τους μεταλλαγμένα, τα οποία εγκρίνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ή η Επιτροπή. Πρόκειται με λίγα λόγια για την επανεθνικοποίηση της πολιτικής καλλιέργειας μεταλλαγμένων. Στο εξής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ή η Επιτροπή θα εγκρίνουν αθρόα, όπως ήδη ξεκίνησαν να κάνουν, την καλλιέργεια μεταλλαγμένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάσει τις θετικές εισηγήσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA). Στη συνέχεια κάθε χώρα μόνη της, θα πρέπει να αντιμετωπίζει τις πιέσεις των μεγάλων εταιριών που παράγουν μεταλλαγμένα, αλλά και των χωρών στις οποίες εδρεύουν. Συνεπώς, για μία μικρή χώρα σαν τη δική μας τα πράγματα γίνονται δυσκολότερα χωρίς την ομπρέλα μίας πανευρωπαϊκής απαγόρευσης.

Ερ: Με δεδομένη την τραγική υποστελέχωση όλων των Υπηρεσιών μας και δει των ελεγκτικών, πώς είναι δυνατόν να ελεγχθούν οι εισαγωγές τέτοιων προϊόντων; Και κατ’ επέκταση, πώς μπορεί να προφυλαχθεί ο καταναλωτής;

Κ.Α.: Το θέμα της προβληματικής λειτουργίας των ελεγκτικών μηχανισμών αποτελεί ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα το οποίο, αν και έχει ξεκινήσει να αντιμετωπίζεται από την κυβέρνηση, είναι πολυδιάστατο και απαιτεί κρίσιμο χρόνο. Η πιο ασφαλής λύση σε αυτή τη φάση, θα ήταν η σήμανση των ζωικών προϊόντων που περιέχουν μεταλλαγμένα, την οποία όμως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η συντηρητική πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απορρίπτουν ως πρόταση. Έτσι οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν έχουν καν το δικαίωμα να επιλέξουν αν θα καταναλώσουν άμεσα ή έμμεσα μεταλλαγμένα προϊόντα. Σε ορισμένες χώρες όπως η Βρετανία, δημιουργήθηκαν εθελοντικά σήματα σήμανσης ζωικών προϊόντων. Όποια εταιρία επιθυμεί να είναι υπεύθυνη απέναντι στους καταναλωτές, μπορεί να πιστοποιεί ότι τα προϊόντα της δεν είναι εκτεθειμένα σε μεταλλαγμένα γονίδια. Ίσως είναι αναγκαίο να προχωρήσουμε προς αυτή την κατεύθυνση και στην Ελλάδα
Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθεί το πρόσφατο περιστατικό επιμόλυνσης της ήδη εγκεκριμένης μεταλλαγμένης πατάτας Amflora από τη μη εγκεκριμένη πατάτα Amadea σε πιλοτική καλλιέργεια της πρώτης στη Σουηδία.
Αν σε αυτή την υποδειγματικά ευνομούμενη χώρα της ΕΕ δε μπορεί να ελεγχθεί η καλλιέργεια και διασπορά παράνομων μεταλλαγμένων φυτών, τότε γίνεται ξεκάθαρο ότι η ΕΕ δεν είναι σε θέση να διασφαλίσει τους πολίτες της, από μη εγκεκριμένες ποικιλίες μεταλλαγμένων. Η μόνη λύση για την αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων, των οποίων δε γνωρίζουμε τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και στη δημόσια υγεία, είναι η απαγόρευση τόσο της εισαγωγής όσο και της καλλιέργειας των ΓΤΟ.

Ερ: Κύριε Αρσένη, ο επίλογος δικός σας

Κ.Α.: Όπως προανέφερα, το πρόβλημα στη βάση του δεν είναι ούτε ηθικό ούτε ιδεολογικό. Είναι θέμα σεβασμού της δημόσιας υγείας. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα δώσουμε εντός της χρονιάς ακόμη μια μάχη για τη σήμανση των μεταλλαγμένων, αλλά και για την αξιοπιστία των επίσημων μελετών για τις επιπτώσεις τους στην υγεία. Η αρχή της προφύλαξης υποστηρίζει ότι, όταν τα επιστημονικά δεδομένα είναι ανεπαρκή ή αβέβαια για μια επίπτωση στο περιβάλλον ή στην ανθρώπινη υγεία, θα πρέπει να λαμβάνονται τα ίδια μέτρα με αυτά που θα λαμβάνονταν αν αποδεδειγμένα υπήρχε αρνητική επίπτωση. Με βάση την αρχή της προφύλαξης, θα δώσουμε μάχη για αναστολή (moratorium) της έγκρισης καλλιέργειας και εμπορίας ΓΤΟ, έως ότου διασφαλισθεί η αποτροπή των συμβάντων επιμόλυνσης συμβατικών ή βιολογικών καλλιεργειών και τροφίμων που κυκλοφορούν στην Ευρωπαϊκή αγορά. Μια μάχη απέναντι σε διαμορφωμένες συντηρητικές πλειοψηφίες, που όχι μόνο επιδιώκουν την καλλιέργεια των μεταλλαγμένων, αλλά αρνούνται και το δικαίωμα στην πληροφόρηση. Ενόσω δίνονται οι θεσμικές μάχες θα πρέπει να δράσουμε και ως πολίτες.
Η ασφάλεια της δημόσιας υγείας των Ευρωπαίων πολιτών και η προστασία της βιοποικιλότητας δεν είναι διαπραγματεύσιμες και δεν επιτρέπεται να αποτελούν αντικείμενο πειραματισμών.

 

Tags:
Σκεφτείτε πριν εκτυπώσετε | Τοποθετήστε στους σελιδοδείκτες σας | Sitemap