σε

Βιοποικιλότητα – Το μεγάλο στοίχημα της ανθρωπότητας

Τι μας προσφέρει η βιοποικιλότητα; Το οξυγόνο, το πόσιμο νερό, την τροφή, τα πάντα. Είμαστε απόλυτα εξαρτημένοι από τις υπηρεσίες των φυσικών οικοσυστημάτων. Η βιοποικιλότητα είναι ο δείκτης ποιότητάς τους.

Η Κλιματική Αλλαγή απειλεί την Βιοποικιλότητα και η συνεχόμενη απώλεια Βιοποικιλότητας μειώνει τις πιθανότητές μας να αντεπεξέλθουμε στην Κλιματική Αλλαγή.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Η ραγδαία απώλεια της βιοποικιλότητας όπως και η Κλιματική Αλλαγή, οφείλεται στην κατανάλωση των φυσικών πόρων (ορυκτά, καλλιεργήσιμο χώμα, πόσιμο νερό, καθαρός αέρας)  της Γης  μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες. Η κατανάλωση αυτή στηρίζεται στην αυξανόμενη παραγωγή ενέργειας και οδηγεί σε σειρά επιπτώσεων όπως οι εκπομπές αέριων ρύπων αλλά και η σταδιακή καταστροφή των φυσικών οικοσυστημάτων (θάλασσα, έδαφος, δάση, λίμνες, βάλτοι, ποτάμια κτλ).

Στα χερσαία φυσικά οικοσυστήματα είναι αποθηκευμένος τρεις φορές περισσότερος άνθρακας από ότι στην ατμόσφαιρα. Μια μεγάλη ποσότητα αυτού είναι αποθηκευμένη σε μορφή μεθανίου στα παγωμένα εδάφη της Σιβηρίας. Όταν η παγκόσμια θερμοκρασία αυξηθεί περισσότερο από  2ο C, τα εδάφη αυτά θα αρχίσουν να ξεπαγώνουν και πολύ γρήγορα η συγκέντρωση αερίων άνθρακα στην ατμόσφαιρα θα αυξηθεί σημαντικά αυξάνοντας την παγκόσμια θερμοκρασία  κατά 3ο C.  Με 3ο C αύξηση αναμένεται η καταστροφή των τροπικών δασών που αποτελούν τεράστιες αποθήκες άνθρακα. Η καταστροφή τους θα σημάνει την περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας και το ντόμινο κατάρρευσης των οικοσυστημάτων θα συνεχιστεί. Για την ακρίβεια, η τελευταία μας ευκαιρία για να διατηρήσουμε τον πλανήτη φιλόξενο είναι να αποφύγουμε αύξηση της θερμοκρασίας πάνω από 1,5 με 2ο C. Η τελευταία μας λοιπόν ευκαιρία είναι δράσουμε σήμερα, αύριο, στα επόμενα 1-3 χρόνια και να αποφασίσουμε τις αλλαγές στον τρόπο ζωής μας που θα προλάβουν την ανθρωπογενή καταστροφή της ζωής στη Γη.

Οι προσδοκίες για μια διάδοχη του πρωτοκόλλου του Κιότο παγκόσμια συμφωνία για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής κατέρρευσαν στην Κοπεγχάγη. Κατά κάποιο τρόπο ξεκινάμε από το μηδέν. Δεν είναι ότι διαγράφηκε η δουλειά που έγινε τόσα χρόνια. Τα θεσμικά κεκτημένα  του Πρωτοκόλλου του Κιότο αποτελούν μια ζωντανή βάση οποιασδήποτε συμφωνίας. Τα μέτρα για τον περιορισμό των ρύπων σε πολλές χώρες είναι σε ισχύ και η παγκόσμια εμπειρία μας επιτρέπει να κινηθούμε γρήγορα και να σταματήσουμε να προκαλούμε Κλιματική Αλλαγή. Η αυξανόμενη κατανόηση της ανθρωπότητας για τους κινδύνους από τον τρόπο ζωής μας και τις αναγκαίες αλλαγές είναι μια πραγματικότητα που επιτρέπει όσα μέτρα αποφασιστούν να εφαρμοστούν. Όμως κανένας δε γνωρίζει το πλαίσιο, το χρονοδιάγραμμα και τον στόχο των νέων διαπραγματεύσεων. Το κενό αυτό προσπαθεί να καλύψει η ενδιάμεση παγκόσμια συνδιάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή που πραγματοποιείται αυτές τις ημέρες στη Βόννη της Γερμανίας.

Οι αναπτυγμένες χώρες και οι πλούσιοι πολίτες ευθύνονται για την Κλιματική Αλλαγή και την απώλεια βιοποικιλότητας.  Ολόκληρη η Αφρική καταναλώνει μόλις διπλάσια ενέργεια από το νησί του Μανχάταν στην Νέα Υόρκη.  Πρόσφατα όμως οι βιομηχανικοί γίγαντες του αναπτυσσόμενου κόσμου Κίνα, Ινδία, Βραζιλία κτλ άρχισαν να καταναλώνουν μαζικά φυσικούς πόρους έτσι ώστε ακόμη και μόνο η δική τους κατανάλωση αρκεί για να καταστραφεί ο πλανήτης.

Πρέπει να αλλάξουμε συνολικά πορεία και κομμάτι αυτών των αλλαγών είναι οι πολιτικές ανάσχεσης της βιοποικιλότητας. Με βάση το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης για την Βιοποικιλότητα, η ΕΕ θα κατάφερνε να ανασχέσει την ευρωπαϊκή απώλεια βιοποικιλότητας και να αποκαταστήσει τα φυσικά οικοσυστήματα έως το 2010. Παράλληλα, δεσμεύτηκε μαζί με άλλους 130 παγκόσμιους ηγέτες, στο πλαίσιο της Σύμβασης του ΟΗΕ για την Βιοποικιλότητα, έως το 2010 να πετύχει σημαντική μείωση του ρυθμού απώλειας βιοποικιλότητας σε παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.

Ο ρυθμός απώλειας βιοποικιλότητας έχει μειωθεί, αλλά η κατάσταση συνεχίζει να είναι δυσοίωνη με τους επιστήμονες να αναμένουν περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης της βιοποικιλότητας στη Γη. 42% των ενδημικών θηλαστικών, 43% των πτηνών, 45% των πεταλούδων, 30% των αμφιβίων, 45% των ερπετών και 52% των ψαριών του γλυκού νερού κινδυνεύουν να εκλείψουν στην Ευρώπη. Τα περισσότερα από τα σημαντικά αποθέματα θαλασσίων ιχθύων, βρίσκονται κάτω από τα ασφαλή βιολογικά όρια, ενώ περίπου 800 φυτικά είδη στην Ευρώπη κινδυνεύουν να εξαλειφθούν παγκοσμίως.

Πολλή δουλειά μπροστά μας και λίγος χρόνος. Μερικές φορές όμως το ερώτημα δεν είναι αν θα τα καταφέρουμε. Δεν έχουμε άλλο δρόμο παρά να τα καταφέρουμε.