σε , ,

Θέμα:Εκτεταμένη εμφάνιση φυτοπλαγκτόν στη Βόρεια Ελλάδα και αποζημίωση των αλιέων

20 Απριλίου 2010

E-2410/10

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ υποβολή: Kriton Arsenis (S&D) προς την Επιτροπή

ΘΕΜΑ: Εκτεταμένη εμφάνιση φυτοπλαγκτόν στη Βόρεια Ελλάδα και αποζημίωση των αλιέων

Τις τελευταίες εβδομάδες και για δεύτερη συνεχή χρονιά, παρατηρήθηκε έντονη φυτοπλαγκτονική έξαρση καφέ χρώματος στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή που περικλείεται από το Στρυμωνικό Κόλπο μέχρι την Αλεξανδρούπολη, τη Σαμοθράκη και τη Λήμνο. Παρόμοια φαινόμενα μικρότερης έκτασης καταγράφηκαν κατά το χρονικό διάστημα από τα τέλη Αυγούστου μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου 2004 και από το Νοέμβριο του 2007 μέχρι το Μάρτιο του 2008.

Το φαινόμενο εκτιμάται ως απρόβλεπτο και μη περιοδικό ενώ σύμφωνα με τεχνική έκθεση εμπειρογνωμοσύνης προέλευσης και επιπτώσεων του φαινομένου που εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο Αλιευτικών Ερευνών Ελλάδος (ΙΝΑΛΕ, Καβάλα Αυγ. 2009), οφείλεται στην έκπλυση υψηλών συγκεντρώσεων θρεπτικών αλάτων από το έδαφος, λόγω των έντονων και παρατεταμένων βροχοπτώσεων, στην υπερχείλιση των μεγάλων ποταμών διασυνοριακής ροής της περιοχής (Νέστος και Έβρος), στα ρεύματα της Μαύρης Θάλασσας που μεταφέρουν επιπλέον θρεπτικές ουσίες αντίστοιχης προέλευσης και της ανόδου της θερμοκρασίας της θάλασσας εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Η τελευταία, σύμφωνα με την ανωτέρω έρευνα κρίνεται και ως η πιθανότερη αιτία εμφάνισης του φαινομένου τα τελευταία χρόνια κατά τους χειμερινούς μήνες.

Επιπλέον, το συγκεκριμένο φαινόμενο έχει εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον και επιφέρει σημαντική οικονομική ζημία στους αλιείς της περιοχής. Συγκεκριμένα, οδηγεί στη δημιουργία αιωρούμενων οργανικών συσσωματωμάτων – κολλώδη μακρό-συσσωματώματα – τα οποία προσκολλώνται στα αλιευτικά εργαλεία, με συνέπεια την καταστροφή των εργαλείων και την αποτροπή της αλίευσης λόγω της δημιουργούμενης φωσφόρισης.

Η Επιτροπή με βάση τα ανωτέρω ερωτάται:
1. Έχει γνώση του φαινομένου και της έκτασής του;
2. Τι μέτρα εξετάζει αναφορικά με το φαινόμενο που φαίνεται να εντείνεται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και παρατηρείται σε ολόκληρη τη Μεσόγειο;
3. Προτίθεται να λάβει μέτρα αποζημίωσης των αλιέων εξαιτίας της καταστροφής των εργαλείων τους και της αναγκαστικά πολύ μεγάλης μείωσης της αλίευσης βάσει του άρθρου 16 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2792/99 σχετικά με την παροχή χρηματοδοτικών αντισταθμίσεων, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2369/2002

 

 

 

E-2410/10EL Απάντηση της κας Δαμανάκη εξ ονόματος της Επιτροπής

 

Η αύξηση της συχνότητας και η σπουδαιότητα της φυτοπλαγκτονικής άνθησης κατά τις τελευταίες δεκαετίες σε ορισμένες περιοχές της Μεσογείου είναι το αποτέλεσμα των υπερβολικών εισροών αζώτου και φωσφόρου από την εντατική γεωργία και τα λύματα των πόλεων.

Υπό ορισμένες συνθήκες, το άζωτο και ο φώσφορος δρουν ως θρεπτικά στοιχεία και ευνοούν την εμφάνιση μεγάλων ποσοτήτων θαλάσσιου πλαγκτόν. Στο παρελθόν, η Επιτροπή ενθάρρυνε την επιστημονική έρευνα για τα προβλήματα του είδους αυτού ώστε να δημιουργηθεί βάση για τον καθορισμό κώδικα ορθής γεωργικής πρακτικής ώστε να μειωθούν οι εισροές θρεπτικών στοιχείων στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα και, συνεπώς, στη θάλασσα.

Βάσει της οδηγίας 91/676/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1991, για την προστασία των υδάτων από τη νιτρορύπανση γεωργικής προέλευσης, όλες οι περιοχές των οποίων τα ύδατα απορρέουν σε ύδατα που έχουν ρυπανθεί ή διατρέχουν κίνδυνο ρύπανσης με νιτρικά (ευπαθείς ζώνες) πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο αποτελεσματικών προγραμμάτων δράσης για τη μείωση των εισροών αζώτου από τη γεωργία. Οι γεωργοί εκτός των εν λόγω ευπαθών ζωνών μπορούν να εφαρμόζουν τον κώδικα ορθής γεωργικής πρακτικής σε προαιρετική βάση. Σύμφωνα με την οδηγία 91/271/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1991, για την επεξεργασία των λυμάτων, όλες οι αστικές περιοχές με πάνω από 10.000 κατοίκους πρέπει να διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα για την απομάκρυνση του αζώτου και του φωσφόρου από τα λύματα. Η Επιτροπή ζητάει πάντα από τις αρμόδιες εθνικές αρχές να εξασφαλίζουν την ορθή εφαρμογή των μέτρων αυτών.

Η περίοδος επιλέξιμων δαπανών του ελληνικού επιχειρησιακού προγράμματος 2000-2006, που συγχρηματοδοτήθηκε από το ΧΜΠΑ (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2792/99 και κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2369/20021) έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2009. Στο πλαίσιο των υφιστάμενων κανόνων (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1198 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουλίου 2006 για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας), τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν αποζημίωση για την προσωρινή παύση αλιευτικών δραστηριοτήτων λόγω απρόβλεπτων γεγονότων σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 24 του εν λόγω κανονισμού.

Επιπλέον, οι δημοσιονομικοί πόροι βάσει του άρθρου 24 είναι αυστηρά περιορισμένοι και τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιολογήσουν το μέγεθος του προβλήματος και να κρίνουν ποια θα είναι η προτεραιότητα της αποζημίωσης αυτής.

 

1 ΕΕ L 358 της 31.12.2002, σ. 49.