σε ,

Θέμα: Αύξηση εκβρασμών θαλάσσιων θηλαστικών στο Αιγαίο

8 Οκτωβρίου 2009

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ υποβολή: Kriton Arsenis (S-D) προς την Επιτροπή

ΘΕΜΑ: Αύξηση εκβρασμών θαλάσσιων θηλαστικών στο Αιγαίο

Τον τελευταίο μήνα παρατηρείται ανησυχητική τάση αύξησης των εκβρασμών θαλάσσιων θηλαστικών στις ακτές του Αιγαίου. Οι εκβιομηχανισμένες μη αειφόρες αλιευτικές πρακτικές της εντατικής ιχθυοκαλλιέργειας και υπεραλίευσης έχουν οδηγήσει σε κάθετη πτώση των ιχθυοαποθεμάτων στο Αιγαίο την τελευταία δεκαετία, επιβαρύνοντας σημαντικά τα θαλάσσια θηλαστικά. Η ανεξέλεγκτη εξάπλωση της τουριστικής βιομηχανίας στην παράκτια ζώνη της Ελλάδας, η πρόσβαση των σκαφών αναψυχής σε περιοχές που βρίσκονται πληθυσμοί θαλάσσιων θηλαστικών, η αυξημένη κίνηση εμπορικών και επιβατικών πλοίων, οι ανεξέλεγκτες στρατιωτικές ασκήσεις, καθώς και η συνεχής υποβάθμιση της ποιότητας των νερών του Αιγαίου ως αποτέλεσμα της ρίψης βιομηχανικών, αγροτικών και αστικών λυμάτων, απειλούν περαιτέρω την επιβίωση αυτών των ειδών. Το Αιγαίο αποτελεί το πολυπληθέστερο καταφύγιο θαλάσσιων θηλαστικών σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Πολλά θαλάσσια θηλαστικά, μεταξύ άλλων θαλάσσιες χελώνες, φάλαινες, δελφίνια και φώκιες, εκβράζονται ως αποτέλεσμα ηθελημένων θανατώσεων.

Με βάση τα ανωτέρω η Επιτροπή ερωτάται:
1. Είναι ενήμερη για το ανωτέρω πρόβλημα;
2. Τηρεί η Ελλάδα τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την οδηγία 92/43/ΕΟΚ (1) για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων, τη Σύμβαση της Βέρνης, τη Συμφωνία για την προστασία των θαλάσσιων κητών της Μαύρης Θάλασσας, της Μεσογείου και του εγγύς Ατλαντικού, τη Συνθήκη του Ρίο ντε Τζανέιρο και τη Συμφωνία για την Προστασία της Μεσογείου από τη Ρύπανση με το Πρωτόκολλο της Βαρκελώνης και το Σχέδιο Δράσης για την Προστασία των θαλάσσιων κητών της Μεσογείου;
3. Επιβάλλει η Ελλάδα τις προβλεπόμενες ποινές σε όσους παραβαίνουν την ανωτέρω νομοθεσία και ευθύνονται για την ηθελημένη θανάτωση των προστατευόμενων θαλάσσιων θηλαστικών;
4. Έχει λάβει ενημέρωση από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές σχετικά με την ανάπτυξη εθνικού πλαισίου δράσης για την καταγραφή και διαφύλαξη του πληθυσμού των θαλάσσιων θηλαστικών;

(1) ΕΕ L 206, 22.7.1992, σ. 7

 

E-4821/09 Απάντηση του κ. Δήμα εξ ονόματος της Επιτροπής

Η Επιτροπή δεν έχει ενημερωθεί για την κατάσταση που περιγράφει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου σχετικά με την αύξηση του αριθμού των θαλάσσιων θηλαστικών που εκβράζονται στην ξηρά από το Αιγαίο Πέλαγος.

Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή είναι απολύτως πεπεισμένη για την ανάγκη να εξεταστεί η κατάσταση της διατήρησης των θαλάσσιων θηλαστικών, ως αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, ορισμένοι εκ των οποίων αναφέρονται στην ερώτηση. Η προσέγγιση με βάση τα οικοσυστήματα που κατοχυρώνεται στην οδηγία πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική(1) επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι επιμέρους επιπτώσεις των διαφόρων ανθρώπινων δραστηριοτήτων, ενώ παρέχει επίσης μια συνολική και λεπτομερή εικόνα των σωρευτικών συνεπειών τους στα θαλάσσια οικοσυστήματα συνολικά ή για τα συστατικά στοιχεία τους.

Εντός του πλαισίου που προβλέπει η οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική, τα κράτη μέλη παρακολουθούν την κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και λαμβάνουν μέτρα για την επίτευξη της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης του. Επομένως, πριν από τη λήψη των ενδεδειγμένων διαχειριστικών μέτρων, κάθε κράτος μέλος οφείλει να εξακριβώνει την κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος στις περιοχές που υπάγονται στη δικαιοδοσία του και να διευκρινίζει κατά πόσον έχουν ταυτοποιηθεί σωστά οι πιέσεις στις οποίες οφείλεται η παρατηρούμενη κατάσταση.

Όσον αφορά ειδικότερα τη διατήρηση των κητοειδών, άλλων θαλάσσιων θηλαστικών και θαλάσσιων χελωνών στο πλαίσιο της οδηγίας για τα οικολογικά ενδιαιτύματα (οικοτόπους)(2), η Ελλάδα πρέπει να εφαρμόσει τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 12 για την αυστηρή προστασία των ειδών που περιλαμβάνονται στο παράρτημα IV της οδηγίας. Στην έκθεσή της σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για την περίοδο 2001-2006, η Ελλάδα έχει δηλώσει ότι το Λιμενικό Σώμα συνεργάζεται στενά με τις αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας, ότι επιβλαβή μέσα αλιείας όπως οι μεσοπελαγικές τράτες με πόρτες και οι ζευγαρωτές πελαγικές τράτες δεν επιτρέπονται και ότι τα παρασυρόμενα δίχτυα απαγορεύεονται από το 1993, ενώ τα στάσιμα απλάδια βυθού συμμορφώνονται με τον κανονισμό ΕΚ 1967/2006(3). Οι ειδικές δράσεις για τη διατήρηση των θαλάσσιων ειδών υποστηρίζονται από το πρόγραμμα LIFE, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας και της εφαρμογής του εθνικού σχεδίου διαχείρισης για τη μεσογειακή φώκια (Monachus monachus).

Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι υπεύθυνα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκαλούν οι ανθρώπινες δραστηριότητες που επηρεάζουν το θαλάσσιο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής των αναγκαίων κυρώσεων σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, είναι πλέον ως επί το πλείστον τα κράτη μέλη.

Όσον αφορά τη συμμόρφωση της Ελλάδας με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από διεθνείς συμφωνίες, όπως αυτές που αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος, η Επιτροπή, μολονότι γνωρίζει και υποστηρίζει σαφώς τις διάφορες πρωτοβουλίες για την προώθηση της διατήρησης των θαλάσσιων θηλαστικών, δεν καλείται να κρίνει κατά πόσον τα κράτη μέλη της ΕΕ ανταποκρίνονται σε ανάλογες υποχρεώσεις τους.

(1) Οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2008 , περί πλαισίου κοινοτικής δράσης στο πεδίο της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον, ΕΕ αριθ. L 164, 25.6.2008
(2) Οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας, ΕΕ αριθ. L 206, 22.7.1992
(3) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1967/2006 του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με μέτρα διαχείρισης για τη βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στη Μεσόγειο Θάλασσα, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2847/93 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1626/94, ΕΕ αριθ. L 409, 30.12.2006