σε ,

Θέμα: Επάρκεια και ποιότητα του νερού στην Αθήνα

7 Οκτωβρίου 2009

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ υποβολή: Kriton Arsenis (S-D) προς την Επιτροπή

ΘΕΜΑ: Επάρκεια και ποιότητα του νερού στην Αθήνα

Στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος «Water resources across Europe — confronting water scarcity and drought» (ΕΕΑ Report no. 2/2009), η μητροπολιτική περιοχή των Αθηνών αναφέρεται ως περίπτωση εξάντλησης των υδάτινων αποθεμάτων.

Στην Αθήνα, η αύξηση της κατανάλωσης νερού τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζεται ως «υπέρμετρη», με ετήσιο ρυθμό αύξησης 6 %, ο οποίος αποδίδεται εν πολλοίς στην επέκταση του αστικού ιστού και στην επικράτηση νέου τύπου κατοικιών με κήπους. Αναφέρεται επίσης ότι είναι ορατός ο κίνδυνος μη επάρκειας, καθώς και ότι οι δυνατότητες αύξησης της παροχής είναι «ιδιαιτέρως περιορισμένες».

Παρά την σχετική επιστημονική τεκμηρίωση, την ίδια εποχή που δημοσιεύονταν τα παραπάνω, ο Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας και το ΥΠΕΧΩΔΕ έθεσαν σε δημόσια διαβούλευση πρόταση για Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αττικής, το οποίο περιελάμβανε την ένταξη σε σχέδια πόλεων 150.000 επιπλέον στρεμμάτων.

Τέλος, μετά τις πρόσφατες πυρκαγιές στην Αττική, η επιστημονική κοινότητα έχει εκφράσει φόβους για την ποιότητα του νερού που διοχετεύεται στην Αθήνα μέσω της λίμνης του Μαραθώνα, λόγω των μεγάλων ποσοτήτων τέφρας, διοξινών και βαρέων μετάλλων που μπορεί να έχουν καταλήξει ή να καταλήγουν στη λίμνη.

Με βάση τις παραπάνω δυσοίωνες, όπως περιγράφονται, συνθήκες, ερωτάται η Επιτροπή:
Έχει λάβει γνώση σχετικά με μέτρα που προτίθεται να αναλάβει η Ελλάδα ενόψει της εξάντλησης των υδατικών αποθεμάτων της μητροπολιτικής περιοχής Αθηνών;
Πώς κρίνει τις προτάσεις για μελλοντική επέκταση της πόλης υπό το πρίσμα της έλλειψης ενός τόσο βασικού αγαθού όπως το νερό;
Πώς κρίνει τις ίδιες προτάσεις αναφορικά με την παραβίαση της αρχής της συμπαγούς πόλης και το γεγονός ότι οι επεκτάσεις αυτές ενδέχεται να αυξήσουν τις εκπομπές CO2, λόγω της αύξησης στην ποσότητα και απόσταση των μετακινήσεων και της καταστροφής φυσικών δεξαμενών CO2 μέσα από την μείωση της φυτοκάλυψης, τη στιγμή που στην Αθήνα δεν παρατηρείται έλλειψη στέγης αλλά, αντίθετα, χιλιάδες διαμερίσματα παραμένουν αδιάθετα;
Γνωρίζει αν έχουν ληφθεί πρόσθετα μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη ότι, μετά τις πυρκαγιές του 2007 στην Ηλεία, υδρογεωλόγοι του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών είχαν προτείνει την απαγόρευση της πόσης των επιφανειακών υδάτων;

 

E-4766/09 Απάντηση του κ. Δήμα εξ ονόματος της Επιτροπής

Η Επιτροπή δεν γνωρίζει τις λεπτομέρειες του Νέου Ρυθμιστικού Σχεδίου Αττικής.

Κατά γενικό κανόνα, ο χωροταξικός σχεδιασμός δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΚ.

Όσον αφορά τα ύδατα, το άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β) σημείο ii) της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα (ΟΠΥ) 2000/60/ΕΚ(1) υποχρεώνει τα κράτη μέλη να προστατεύουν, να αναβαθμίζουν και να αποκαθιστούν όλα τα συστήματα υπόγειων υδάτων, καθώς και να εξασφαλίζουν την ισορροπία μεταξύ της άντλησης και της ανατροφοδότησης των υπόγειων υδάτων, με στόχο την επίτευξη καλής κατάστασης των υπόγειων υδάτων το αργότερο έως το 2015.

Ως «καλή κατάσταση υπόγειων υδάτων» νοείται η κατάσταση υπόγειου υδατικού συστήματος που χαρακτηρίζεται καλή, τόσο από ποσοτική όσο και από χημική άποψη.

Ο πίνακας 2.1.2 του παραρτήματος V της ΟΠΥ περιγράφει την καλή ποσοτική κατάσταση ως τη στάθμη των υπόγειων υδάτων στο υπόγειο υδατικό σύστημα που εξασφαλίζει ότι ο διαθέσιμος πόρος υπόγειων υδάτων δεν εξαντλείται από το μακροπρόθεσμο ετήσιο μέσο όρο άντλησης. Ως «διαθέσιμος πόρος υπόγειων υδάτων» νοείται ο μακροπρόθεσμος μέσος ετήσιος ρυθμός γενικής ανατροφοδότησης ενός συστήματος υπόγειων υδάτων μείον τον μακροπρόθεσμο μέσο ετήσιο ρυθμό ροής που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων οικολογικής ποιότητας για τα συναφή επιφανειακά ύδατα, οι οποίοι ορίζονται στο άρθρο 4, για την αποφυγή οιασδήποτε σημαντικής μείωσης της οικολογικής κατάστασης των υδάτων αυτών και για την αποφυγή οιασδήποτε σημαντικής ζημίας των συναφών χερσαίων οικοσυστημάτων.

Κατά συνέπεια, η στάθμη των υπόγειων υδάτων δεν υπόκειται σε ανθρωπογενείς μεταβολές που θα οδηγούσαν:
— σε μη τήρηση των περιβαλλοντικών στόχων που ορίζονται στο άρθρο 4 για τα συνδεδεμένα επιφανειακά ύδατα,
— σε σημαντική μείωση της κατάστασης των υδάτων αυτών,
— σε σημαντική βλάβη των χερσαίων οικοσυστημάτων τα οποία εξαρτώνται άμεσα από το σύστημα υπογείων υδάτων,
και μπορεί να εμφανίζονται προσωρινά, ή συνεχώς, σε χωρικώς περιορισμένη περιοχή, μεταβολές της κατεύθυνσης της ροής λόγω μεταβολών της στάθμης, αλλά οι αντιστροφές αυτές δεν οδηγούν σε εισροή αλμυρού νερού ή άλλων υλών και δεν αποτελούν μόνιμη και σαφώς διαπιστωμένη ένδειξη τάσεων, οφειλόμενων σε ανθρωπογενή αίτια, αλλαγής της κατεύθυνσης της ροής ικανών να οδηγήσουν σε τέτοιες εισροές.

Σύμφωνα με το άρθρο 14 της ΟΠΥ έπρεπε να έχουν υποβληθεί προσχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού, για τη διατύπωση παρατηρήσεων, εντός του Δεκεμβρίου 2008. Τα τελικά σχέδια πρέπει να εγκριθούν έως τον Δεκέμβριο του 2009. Σύμφωνα με το άρθρο 15 της ΟΠΥ, τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλουν στην Επιτροπή τα σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού έως τις 22 Μαρτίου 2010.

Τα τελικά σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού και το σχετικό πρόγραμμα μέτρων πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στα υδατικά συστήματα που χρησιμοποιούνται για την άντληση πόσιμου νερού ή προορίζονται για τέτοια χρήση μελλοντικά,
— προσδιορίζοντας όλα τα εν λόγω υδατικά συστήματα που χρησιμοποιούνται για άντληση πόσιμου νερού,
— προβλέποντας, πέρα από τα μέτρα για την επίτευξη «καλής κατάστασης» σύμφωνα με το άρθρο 4, τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίζεται ότι, με το εφαρμοζόμενο σύστημα επεξεργασίας του νερού, το νερό που προκύπτει πληροί τις απαιτήσεις της οδηγίας για το πόσιμο νερό(2).

Σύμφωνα με την οδηγία για το πόσιμο νερό, το πόσιμο νερό στο τελικό σημείο παροχής στον καταναλωτή, καθώς και το εμφιαλωμένο νερό, το νερό από δοχεία και δεξαμενές και το νερό που χρησιμοποιείται στη βιομηχανία τροφίμων πρέπει να πληρούν καθορισμένες προδιαγραφές μικροβιολογικής και χημικής ποιότητας.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, στην Ελλάδα έχει καθυστερήσει η κατάρτιση των σχεδίων διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού. Η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εφαρμογή της ΟΠΥ προκειμένου να εξασφαλίσει ότι όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, τηρούν τις υποχρεώσεις τους, ιδίως όσον αφορά τις δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με τα προσχέδια, την εφαρμογή των εξαιρέσεων από την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων, την τελική έγκρισή τους και την υποβολή σχετικών εκθέσεων στην Επιτροπή.

Όσον αφορά τον κίνδυνο αυξημένων εκπομπών CO2, τον οποίο επίσης θίγει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, είναι βέβαια σωστό ότι οι αποφάσεις που αφορούν τον χωροταξικό σχεδιασμό έχουν βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τις μεταφορές. Μολονότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που προέρχονται από τον τομέα των μεταφορών περιλαμβάνονται στις εθνικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της απόφασης για τον επιμερισμό της προσπάθειας, ο πολεοδομικός σχεδιασμός υπάγεται στην αρμοδιότητα των εθνικών και τοπικών κυβερνήσεων και εναπόκειται στα κράτη μέλη να καθορίσουν το συνδυασμό μέτρων που θα χρησιμοποιήσουν για να ανταποκριθούν τις υποχρεώσεις τους.

(1) ΕΕ L 327 της 22.12.2000
(2) ΕΕ L 330 της 5.12.1998