σε ,

Θέμα: Ορθή διαχείριση των απορριμμάτων που παράγονται στις θαλάσσιες, αεροπορικές και σιδηροδρομικές μεταφορές επιβατών

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat (pocketbooks, 2009) περίπου 1,5 δις επιβάτες (400 εκ. με πλοία, 700 εκ. με αεροπλάνα και 400 εκ. με τραίνα) μετακινούνται ετησίως στην ΕΕ. Λαμβάνοντας υπόψη τις υπηρεσίες που προσφέρονται στους επιβάτες (φαγητό, ποτό, εφημερίδες κ.α.), κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, προκύπτει ότι παράγεται σημαντική ποσότητα απορριμμάτων ημερησίως και ετησίως. Η σύσταση των απορριμμάτων αφορά κατά κανόνα χαρτί, πλαστικό, γυαλί και οργανικά υπολείμματα.

 

Στο πλαίσιο της στροφής προς τις βιώσιμες μεταφορές, υπάρχει πρόβλεψη της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με τις ανωτέρω κατηγορίες μεταφορών, όπως για την πρόληψη και αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που αφορούν τις υποδομές των λιμένων, αεροδρομίων και σιδηροδρόμων, την ηχορύπανση, την τεχνολογία κατασκευής και λειτουργίας των μέσων μεταφοράς και τις ατμοσφαιρικές εκπομπές σε συσχέτιση και με τις κλιματικές αλλαγές. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία αναφορά στην ανάγκη ορθής διαχείρισης (επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, ανάκτηση) των απορριμμάτων που παράγονται κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, μέσω της επέκτασης και στις μαζικές μεταφορές επιβατών της Οδηγίας 2008/98 για τα απόβλητα και της Οδηγίας 94/62 για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας. Ούτε, επιπλέον, υπάρχει κάποια αναφορά στην ανάγκη για χρήση φιλικών προς το περιβάλλον και με δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης συσκευασιών και μέσων (π.χ. παροχής τροφής και ροφημάτων) στο ταξίδι με βάση την αρχή της πρόληψης παραγωγής αποβλήτων (άρθρο 4 και 9 των Οδηγιών). Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή ερωτάται:

(α) Διαθέτει στοιχεία σχετικά με την ποσότητα και την κατ’ όγκο σύσταση απορριμμάτων που παράγονται ετησίως κατά την ανωτέρω μαζική μεταφορά επιβατών, συνολικά και επιμέρους ανά κλάδο μεταφοράς;

(β) Προτίθεται να συμπεριλάβει τις θαλάσσιες, αεροπορικές και σιδηροδρομικές μεταφορές επιβατών στην εφαρμογή των Οδηγιών 2008/98 και 94/62; Εξετάζει τη λήψη μέτρων για τη χρήση συσκευασιών με δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης βάσει και της αρχής της πρόληψης παραγωγής αποβλήτων;

 

E-4162/10EL Aπάντηση του κ. Potočnik εξ ονόματος της Επιτροπής

Η Επιτροπή δεν διαθέτει συγκεκριμένα στοιχεία για την ποσότητα και την ποσοτική σύνθεση αποβλήτων που παράγονται κάθε χρόνο από τη μαζική μεταφορά επιβατών, είτε συνολικά είτε για κάθε κλάδο των μεταφορών. Στοιχεία σχετικά με την παραγωγή, την ανάκτηση και τη διάθεση αποβλήτων αναφέρονται από τα κράτη μέλη και συγκεντρώνονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2150/2002 για τις στατιστικές των αποβλήτων[1] και δημοσιεύονται στη βάση στατιστικών δεδομένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Eurostat)· τα δεδομένα, καθώς και περισσότερες πληροφορίες σχετικά με στατιστικές περί αποβλήτων είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο του ευρωπαϊκού κέντρου δεδομένων για τα απόβλητα[2]. Τα απόβλητα από υπηρεσίες μεταφορών περιλαμβάνονται στα εν λόγω δεδομένα ως απόβλητα που παράγονται από δραστηριότητες υπηρεσιών, αλλά δεν εμφανίζονται ως ειδική κατηγορία ή ροή αποβλήτων. Στην επιμέρους περίπτωση των θαλάσσιων μεταφορών συλλέγονται δεδομένα σχετικά με τον όγκο των αποβλήτων που παραδίδονται από πλοία σε λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής στους μεγαλύτερους λιμένες της ΕΕ. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν ποσοτικοποιούνται κατ’ όγκο αποβλήτων που παράγονται κάθε χρόνο από τη μαζική μεταφορά επιβατών.

Οι υπηρεσίες θαλάσσιων, αεροπορικών και σιδηροδρομικών μεταφορών και τα απόβλητα που παράγονται στον τομέα αυτόν δεν εξαιρούνται από την οδηγία 2008/98/ΕΚ περί στερεών αποβλήτων[3] και την οδηγία 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας[4]. Κατά συνέπεια, ισχύει και για τα απόβλητα του τομέα των μεταφορών η ιεράρχηση των αποβλήτων του άρθρου 4 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ, που παραχωρεί προτεραιότητα στην πρόληψη (αποτροπή) παραγωγής αποβλήτων και ακολούθως αναφέρει ιεραρχικά την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, ανάκτηση και διάθεση των αποβλήτων. Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 13 της εν λόγω οδηγίας, η διαχείριση των αποβλήτων πρέπει να γίνεται με περιβαλλοντικά ορθό τρόπο. Σύμφωνα με το άρθρο 5 της οδηγίας 94/62/ΕΚ, τα κράτη μέλη μπορούν να ενθαρρύνουν τα συστήματα επαναχρησιμοποίησης των συσκευασιών που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν κατά περιβαλλοντικά ορθό τρόπο. Ωστόσο, ο σχεδιασμός του ενδεδειγμένου τρόπου πρόληψης των αποβλήτων συσκευασίας και των προγραμμάτων επαναχρησιμοποίησης για συγκεκριμένα απορρίμματα συσκευασιών είναι αρμοδιότητα των κρατών μελών, σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία περί αποβλήτων και την εσωτερική αγορά.

Επιπλέον, έχουν εκπονηθεί ειδικά πρότυπα σε διεθνές επίπεδο για τα απόβλητα που παράγονται επί των σκαφών στη θάλασσα. Το παράρτημα V της διεθνούς σύμβασης για την πρόληψη της ρύπανσης από τα πλοία ρυθμίζει τον έλεγχο της ρύπανσης με σκουπίδια από πλοία. Με τη μελλοντική αναθεώρηση της οδηγίας 2000/59/ΕΚ σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής αποβλήτων πλοίου και καταλοίπων φορτίου[5] και κατ’ αίτηση μεγάλου αριθμού ενδιαφερομένων, θα μπορούσε να βελτιωθεί περαιτέρω η εναρμόνιση μεταξύ της διαχείρισης των αποβλήτων στα πλοία και της συλλογής σε λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής.

 

[1] ΕΕ L 332 της 9.12.2002, σ. 1.

[2] http://ec.europa.eu/eurostat/waste

[3] ΕΕ L 312 της 22.11.2008, σ.3.

[4] ΕΕ L 365 της 31.12.1994, σ. 10.

[5] ΕΕ L 332 της 28.12.2000, σσ. 81–90