σε ,

Θέμα: Ποιότητα του αέρα στην Αθήνα και την ευρύτερη περιοχή της Αττικής

7 Οκτωβρίου 2009

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ υποβολή: Kriton Arsenis (S-D) προς την Επιτροπή

Ποιότητα του αέρα στην Αθήνα και την ευρύτερη περιοχή της Αττικής

Σύμφωνα με στοιχεία της βάσης δεδομένων AirBase του European Topic Centre on Air and Climate Change, οι εκπομπές αερίων όπως το όζον και τα σωματίδια (PM10) στην Αθήνα κατά το έτος 2007 ξεπέρασαν τις οριακές τιμές που τίθενται από τη σχετική νομοθεσία. Ως προς τις εκπομπές άλλων αερίων, οι τιμές είναι οριακές ή δεν υπάρχουν καθόλου στοιχεία. Επιπλέον, από τις σχετικές εκθέσεις του Τμήματος Ποιότητας Ατμόσφαιρας του ΥΠΕΧΩΔΕ (2008 και 2009) προκύπτει πως για τα PM10, το βενζόλιο και το διοξείδιο του αζώτου αναμένεται να υπάρξουν υπερβάσεις των νέων οριακών τιμών που θα ισχύσουν από το 2010.

Εν τω μεταξύ, από το 2005 υπάρχει «Επιχειρησιακό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στην Αθήνα», το οποίο έχει συγχρηματοδοτηθεί από την ΕΕ και περιλαμβάνει σειρά μέτρων και δράσεων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της αέριας ρύπανσης, καθώς και μηχανισμούς και δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης της εφαρμογής του. Μάλιστα, σε απάντησή της σε προηγούμενη ερώτησή μου (E-3895/09), η Επιτροπή έχει επισημάνει πως τα μέτρα μείωσης των εκπομπών ΡΜ10 που έλαβαν οι ελληνικές αρχές πριν από το 2005 σε όλες τις ζώνες ποιότητας του αέρα ήταν ενδεδειγμένα, ενώ τώρα, «λόγω της συνεχούς υπέρβασης των οριακών αυτών τιμών εξετάζεται το ενδεχόμενο περαιτέρω ενεργειών για την επιβολή του νόμου».

Με βάση τα παραπάνω, ερωτάται η Επιτροπή:

  1. Πώς κρίνει την εφαρμογή του εν λόγω σχεδίου από την ελληνική κυβέρνηση; Γνωρίζει αν παρακολουθούνται οι δείκτες, οι οποίοι είχαν προταθεί από το εν λόγω επιχειρησιακό σχέδιο για την συμμόρφωση της Ελλάδας με την κοινοτική νομοθεσία όπως μετέπειτα κωδικοποιήθηκε;
  2. Θεωρεί πως συντρέχουν λόγοι επικαιροποίησης ή αναθεώρησης του εν λόγω σχεδίου, δεδομένης της παρατηρούμενης επιδείνωσης της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα στην περιοχή της Αθήνας και των πιθανών επιπτώσεων στη δημόσια υγεία στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής, όπου διαμένουν πάνω από 4,5 εκ. κάτοικοι;
  3. Ποιες είναι οι περαιτέρω ενέργειες οι οποίες εξετάζονται για την αντιμετώπιση του προβλήματος των συνεχών υπερβάσεων των οριακών τιμών αερίων στην Αθήνα, όπως αναφέρει η Επιτροπή στην προαναφερόμενη απάντηση;

 

E-4767/09 Απάντηση του κ. Δήμα εξ ονόματος της Επιτροπής

Τα σχέδια ποιότητας του ευρωπαϊκού ατμοσφαιρικού αέρα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι συγκεντρώσεις δεν θα υπερβαίνουν τις οριακές τιμές, όταν επιβάλλεται η τήρηση των τελευταίων, ή, σε περίπτωση υπερβάσεων των εν λόγω οριακών τιμών, εφόσον έχει ήδη λήξει η περίοδος επίτευξής τους, ούτως ώστε να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη η περίοδος υπέρβασης. Η ευθύνη για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων, καθώς και για την υποβολή εκθέσεων για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, ανήκει εξ ολοκλήρου στην αρμόδια εθνική αρχή. Ο καθορισμός δεικτών παρακολούθησης της εφαρμογής σχεδίων για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα συνιστάται ως πρακτική, πλην όμως η παρακολούθηση των τάσεών τους και η θέσπιση περαιτέρω μέτρων, εφόσον κριθεί σκόπιμο, αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών.

Σύμφωνα με το άρθρο 11 της οδηγίας 96/62/ΕΚ(1) τις διατάξεις του οποίου υιοθετούν τα άρθρα 23 και 27 της νέας οδηγίας για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα 2008/50/ΕΚ(2), τα κράτη μέλη οφείλουν να διαβιβάζουν πληροφορίες και εκθέσεις για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα καθώς και για τα σχέδια και προγράμματά τους.

Προκειμένου να καταστεί δυνατή η θέσπιση ενός αποτελεσματικού συστήματος υποβολής εκθέσεων, εκδόθηκαν δύο αποφάσεις της Επιτροπής, με τις οποίες θεσπίζονται ρυθμίσεις για την υποβολή πληροφοριών σχετικά με την ποιότητα του αέρα του περιβάλλοντος(3) καθώς και για τα σχέδια και προγράμματα(4). Μέσω των πληροφοριών αυτών, η Επιτροπή εξετάζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα τις τάσεις της ρύπανσης του ατμοσφαιρικού αέρα και παρακολουθείται η εφαρμογή των σχεδίων που αφορούν την ποιότητά του.

Τα επίσημα στοιχεία που παρασχέθηκαν για το έτος 2008 επιβεβαιώνουν υπερβάσεις των ημερήσιων και ετήσιων οριακών τιμών για τα ΡM10 της ημερήσιας και της ετήσιας οριακής τιμής συν το όριο ανοχής για το διοξείδιο του αζώτου (NO2), ενώ οι συγκεντρώσεις βενζολίου εντάσσονταν στις περιοχές τιμών μεταξύ της οριακής τιμής και της οριακής τιμής συν το όριο ανοχής ― μια κατάσταση η οποία δεν δικαιολογεί τη θέσπιση σχεδίου ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα για τον συγκεκριμένο αυτό ρύπο.

Όσον αφορά τα σωματίδια PM10, εγέρθηκαν αντιρρήσεις κατά της κοινοποίησης της Ελλάδας, το Νοέμβριο του 2008, εξαίρεσης βάσει του άρθρου 22 παράγραφος 2 της οδηγίας 2008/50/ΕΚ, από την υποχρέωση εφαρμογής των ημερήσιων και ετήσιων οριακών τιμών για τα ΡM10 ανά την επικράτειά της. Οι αντιρρήσεις εγέρθηκαν με το σκεπτικό ότι οι ελληνικές αρχές δεν κατέθεσαν επαρκή στοιχεία προκειμένου να εκτιμηθεί κατά πόσον τα πρόσθετα μέτρα μετριασμού που αναφέρονται στην κοινοποίηση θεωρούνται ανεπαρκή για τη συμμόρφωση με τις οριακές τιμές μέχρι τις 11 Ιουλίου 2011. Η Επιτροπή, έχοντας υπόψη ότι το 2008 οι συγκεντρώσεις των PM10 ήταν ― ακόμη ― πάνω από τις οριακές τιμές στην Αθήνα καθώς και σε όλες τις άλλες περιοχές της Ελλάδας, εξετάζει τώρα δράσεις για την επιβολή των οριακών τιμών των PM10 σε όλες τις ελληνικές περιοχές και οικισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή αναμένει την επικαιροποίηση και ολοκλήρωση των σχεδίων ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα προκειμένου να διασφαλίσει τη συμμόρφωση το συντομότερο δυνατό.

Οι οριακές τιμές για το διοξείδιο του αζώτου και για το βενζόλιο θα αρχίσουν να ισχύουν το 2010. Το άρθρο 22 της οδηγίας 2008/50/ΕΚ παρέχει τη δυνατότητα αναβολής της επίτευξης μέχρι το 2015 εφόσον το κράτος μέλος αποδεικνύει ότι έχουν ληφθεί όλα τα κατάλληλα μέτρα σε εθνικό, περιφερειακό επίπεδο, για την τήρηση της προθεσμίας και αποδεικνύει πως μπορεί να επιτευχθεί η συμμόρφωση με την οριακή τιμή πριν από τη λήξη της νέας προθεσμίας. Η Επιτροπή θα εξετάσει περαιτέρω μέτρα για την επιβολή των εν λόγω ορίων βάσει των πλέον πρόσφατων επικαιροποιημένων δεδομένων σχετικά με την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και βάσει της αξιολόγησης της μελλοντικής κοινοποίησης αναβολής προθεσμιών μετριασμού.

(1) ΕΕ L 296 της 21.11.1996.

(2) ΕΕ L 152 της 11.6.2008.

(3) Απόφαση της Επιτροπής 2004/461/EΚ της 29ης Απριλίου 2004, ΕΕ 156 της 30.4.2004

(4) Απόφαση της Επιτροπής 2004/224/EΚ της 20ης Φεβρουαρίου 2004, ΕΕ L 68 της 6.3.2004