σε

Πόση σύνταξη αλλά και για πόσους;

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα www.protagon.gr στις 8 ιουλίου 2010

Η κρίση που βιώνουμε στην Ευρώπη οφείλεται στο ότι καταναλώνουμε όλο και περισσότερο και παράγουμε όλο και λιγότερο. Για να μπορέσουμε να διατηρήσουμε τα επίπεδα κατανάλωσής μας, δανειζόμαστε. Αυτό συσσωρεύει χρέη. Η πιο εκρηκτική απειλή όμως είναι η χρεοκοπία μας λόγω του ότι οι εισφορές των μειούμενων εργαζόμενων δεν αρκούν για την υφιστάμενη σύνταξη των αυξανόμενων συνταξιούχων και άρα χρειάζεται αυξανόμενος δανεισμός. Αυτό ή θα μας χρεοκοπήσει πλήρως ή θα το αλλάξουμε σήμερα.

Από το 1996 όταν μπήκα στο Πανεπιστήμιο ήταν δεδομένο για τους συμφοιτητές μου ότι ήταν απίθανο να πάρουμε σύνταξη. Ήταν κοινή εκτίμηση για τη γενιά μου ότι θα πλήρωνε τις συντάξεις των προηγούμενων γενεών με τις εισφορές της και όταν θα έφτανε η ώρα να βγει στη σύνταξη τα ασφαλιστικά ταμεία θα είχαν χρεοκοπήσει. Όταν άρχισα να εργάζομαι αυτό έγινε ακόμη πιο έντονο. Πολλοί φίλοι και συνάδελφοι γραφτήκαν στο κλαδικό ταμείο ασφάλισης τους μόλις χρειάστηκαν την άδεια άσκησης επαγγέλματος, ενώ παλιότερα, όποιος μπορούσε γραφόταν μόλις τελείωνε τη σχολή προκειμένου να αρχίσει να μετρά η 35ετία. Άλλοι φίλοι εργάζονται συχνά ανασφάλιστοι καθώς εκτιμούν ότι δε θα υπάρχει σύνταξη στο μέλλον.

Για τη γενιά μου η συζήτηση για την καταπόντιση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων μοιάζει υποκριτική. Η πολιτική ανευθυνότητα και η κοινωνική ανωριμότητα, μας έκανε να καθυστερήσουμε τις απαραίτητες αλλαγές και να διακινδυνέψουμε την πλήρη κατάρρευση του ασφαλιστικού συστήματος. Για την γενιά των 20άρηδων, 30άρηδων και 40άρηδων σημαντικό είναι όλοι να έχουμε ίσα και ισότιμα εγγυημένα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών δεν είναι η κατά το δυνατό πιο μακροχρόνια διατήρηση των ασφαλιστικών δικαιωμάτων σε μακροχρόνια μη διατηρήσιμα επίπεδα. Κάτι τέτοιο μπορεί να ενδιαφέρει κάποιους πολιτικούς και κάποιους συνδικαλιστές, αλλά δεν αντιπροσωπεύει το ευρύτερο κοινωνικό συμφέρον.

Αντί να συγκρίνουμε αυτό που είχαμε με αυτό που προτείνεται, θα ήταν πιο ειλικρινές να συγκρίνουμε αυτό που πραγματικά μας αντιστοιχεί με αυτό που προτείνεται. Αν προσθέσουμε δηλαδή τις συντάξεις του σήμερα και την αναμενόμενη έλλειψη συντάξεων του αύριο, αν δούμε από σήμερα έως όταν βγούμε όλοι οι εργαζόμενοι στη σύνταξη τι θα λάβουμε κατά μέσο όρο, δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι τα προτεινόμενα θα είναι λιγότερα.

Ξεκινώντας από τη κατοχύρωση της εγγυημένης ελάχιστης σύνταξης για όλους τους πολίτες, μπορούμε και πρέπει να προχωρήσουμε σε ριζικές αλλαγές. Η υγεία των ασφαλιστικών ταμείων εξαρτάται και από την τόνωση της απασχόλησης που θα πρέπει να είναι η βασική μας στόχευση. Μονόδρομος είναι η πράσινη ανάπτυξη που μπορεί να δημιουργήσει νέες θέσεις απασχόλησης σε βιώσιμες δραστηριότητες. Για να γίνει πράξη η περιβαλλοντική εξυγίανση των οικονομικών μας δραστηριοτήτων, χρειαζόμαστε κίνητρα και αντικίνητρα. Χρειαζόμαστε περιβαλλοντικούς φόρους σε επιβλαβείς για το περιβάλλον δραστηριότητες, τα έσοδα των οποίων θα χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη του ασφαλιστικού μας συστήματος μειώνοντας και τις εισφορές των εργαζομένων και των εργοδοτών.

Στη νέα πραγματικότητα στην οποία βρισκόμαστε δεν υπάρχουν μόνο ανυπέρβλητα αδιέξοδα. Υπάρχουν λύσεις, σαν την παραπάνω που πρότεινε η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και θα τις βρούμε μόλις αλλάξουμε τρόπο σκέψης και για πρώτη φορά σχεδιάσουμε το μέλλον μας με προοπτική.

*Ο Κρίτων Αρσένης είναι Ευρωβουλευτής, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ